Op de Agnietenstraat 2 in Utrecht zit het nijntje museum. Maar dat is niet altijd zo geweest... Ken jij de geschiedenis achter het gebouw al?
Dolhuis
Het pand, vernoemd naar Willem Arntsz, is in 1798 gebouwd als 'dolhuis': een inrichting voor mensen met mentale gezondheidsproblemen.
De rijke 15e eeuwse Utrechtse wethouder Willem Arntsz laat bij zijn overlijden geld na voor de bouw van de voorloper van dit Dolhuis.
Een dolhuis of krankzinnigengesticht is in die tijd geen fijne plek. Bewoners worden er vooral opgeborgen en krijgen nauwelijks medische hulp.
Daar komt nog eens bij dat ze er worden geslagen, bespot, vastgeketend en zelfs tentoongesteld voor publiek.
De decoratie van handboeien en een 'dollemanskop' (1791) herinnert nog aan dit verleden.
In 1927 brengt een nieuwe bestuurder verandering. Als hoogleraar en psycholoog ziet Schroeder van der Kolck de bewoners niet als 'gekken', maar als patiënten.
Hij verbiedt lijfstraffen en laat het pand verbouwen tot een ontwerp dat voor die tijd opvallend anders is.
Dankzij dit verleden hebben sommige onderdelen van het pand een monumentale status, zoals de oude bestuurskamer.
Ook dit hekwerk is radicaal vernieuwend voor die tijd.
Ook de lange hal aan de straatkant is opvallend voor deze periode.
“Alle lichamelijke straf als slagen en wat dies meer zij moet op het strengste verboden worden...”
Schroeder van der Kolk ontwikkelt het Willem Arntsz-huis tot een invloedrijke instelling voor psychiatrische zorg. Ook adviseert hij de regering voor wetgeving op dit gebied.
Sinds 2006 is het nijntje museum de nieuwe bewoner van het Willem Arntsz-huis.
Wie er vandaag naar binnen gluurt, ziet de vrolijke kleuren en tekeningen van Dick Bruna.
