Object

Portretten van twaalf leden van de Utrechtse Jeruzalembroederschap

Ook Utrechters gingen eeuwenlang op pelgrimstocht naar Jeruzalem. Er bestond zelfs een gezelschap van mensen die een dergelijke tocht volbracht hadden: de Jeruzalembroederschap. De schilder Jan van Scorel was een van hen. Hij vereeuwigde zichzelf en zijn medeleden op een serie groepsportretten. Deze serie schilderijen is vergelijkbaar met de portretreeks van de landcommandeurs van de Balije van Utrecht, een orde die later in de eeuw ontstaan is.

Maker: Jan van Scorel
Title: Portretten van twaalf leden van de Utrechtse Jeruzalembroederschap
Dating: ca 1525
Object type: schilderij
Object number: 2378
Collection: beeldende kunst, schilderkunst tot 1850, stadsgeschiedenis

Jan van Scorel

Jan van Scorel is een van de meest invloedrijke schilders van zijn tijd. Na een pelgrimstocht naar Jeruzalem vestigt hij zich in 1522 in Rome. Daar benoemt de Utrechtse paus Adrianus VI hem tot conservator van de Vaticaanse kunstcollecties waarmee hij de beroemde Italiaanse kunstenaar Rafaël (1482-1520) opvolgt. In 1524 keert Jan van Scorel terug naar Utrecht waar hij de belangrijkste vertegenwoordiger wordt van de Italiaanse renaissance in de Noordelijke Nederlanden.

View full profile

Materials: paneel
Technique: olieverf op paneel
Dimensions: hoogte 45.8 cm
breedte 275.7 cm
hoogte (met lijst) 59 cm
breedte (met lijst) 288.3 cm
Acquisition: overdracht (1838)
Associated periods: Bisschoppelijk Utrecht 695-1528
Associated subjects: Jeruzalem, Palmitentempel (herkomst), overige kerken (Utrecht) (religie)
Keyword: portret, groepsportret, Jeruzalembroederschap
Inscriptions and marks: niet gesigneerd, niet gedateerd:, opschrift recto (onder de portretten van links naar rechts): Jck hendrick van Rauenswaeyen // gereyst ben na Jerusalem // Sach tlant daer god syn gunst lies hoore // en eertyts sprach met claerder stem Euert geerlofz[oon] bin ic geheten van bueren // M CCCCC en XX was tiaer // Doen reysdic wt liefden met groot besueren // Tenheiligen grave verstaet dit claer. Gerit va swol bin ic Cornelis sone // ic was te ierusalem de plaetsen besoecken // na goods geboirt vander maget scone // iare M CCCCC en XX te boecken Cornelis claesz[oon] bin ic tsheilich grafs besoeckere // doeme[n] M CCCCC XXIII screef // god make mi ten hoge ierusale[m] cloeckere // en stiere mi duechdelic so lange ic leef M CCCCC XXII men telde // na goods geboert die iaren ons heren // doen ic dieric diericsz[oon] mi ten wege stelde // om theilige graf te visiteren. Ic bin Simon diericsz[oon] mi wel verstaet // ic was te ierusale[m] doeme[n] mocht scriuen // M CCCCC XXIII geraet // bid dat goods gratie mi wil bibliuen Ic lambert Geritz sach theilige landt // doeme screef M CCCCC en viere // met twintich iaren dair an geplandt // god geue dattet mi tot salicheit stiere. Te ierusalem reisdic Gijsbert Garbrants soone // ter eeren de plaetse daer god wou steruen // twas M CCCCC sonder hoone // en XXIIIII god laet mi niet bederuen Ian aertsz[oon] bin ic van bueseco kinelick // ic omgorde huchtenbroec tridderlic swairt // int heilich graf als broeder minelick // verwinelic ons god laet in duechden gespairt // twas M CCCCC dit weest versinnelick // en XXIIII dair an gepairt Ic bin henricus van Moudwijes geslachte // tlant van beloften heb ic versocht // twas M CCCCC na goods kersnachte // en XXIII dereys volbracht Aert Wem[m]ersz[oon] bin ic hoort myn vermanen // Ick sach het land daer Christus leed // omhangen met bebloede tranen // en smolt voor ons in bloedich sweet Ich hieronemus van Rauensways geslachten // Sach oock het lant van Canaan // daar Abrams kinderen theyl verwachten // dus bracht ick deze veer daer van
Notes: Het paneel maakt onderdeel uit van in totaal vier portretreeksen. Zie de opmerking bij inv.nr. 2379. Zie Helmus 1999, p.68-73.
Durable URL: https://hdl.handle.net/21.12130/collect.55962776-3607-425B-BCB5-2D65F1BF9ADD
Rights: Public domain

Documentation: Der Rittertum vom Hl. Grabe im 16. Jahrhundert : der Übergang zu einem Ritterorden unter der Schutzherrschaft der Päpste, von Valmar Cramer, Bachem (Keulen, 1949), 81 p., [16] p. pl.
: Das Heilige Land in Vergangenheit und Gegenwart : Gesammelte Beiträge und Berichte zur Palästinaforschung : zweiter Band, hrsg von Valmar Cramer und Gustav Meinertz, Bachem (Keulen, 1940), 352 p. [24] p. pl. , [3] bl. pl.
: Het culturele netwerk van Jan van Scorel : schilder, kanunnik, ondernemer en kosmopoliet, Gaila Jehoel, Verloren (Hilversum, 2020), 499 p.
: Beschrijvinge der steden ende plaetsen gheleghen op den wegh van Venetien, nae den H. Lande, ende Jerusalem, beschreven door Claes van Dufen. aus den Quellen mitgeteilt und bearbeitet von Ludwig Conrady, Feller & Gecks (Wiesbaden, 1882), p. 182 - 222 op 21 bl.
: De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
: Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p. op 80 p.
: Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 1403-2891], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928)
: Catalogus van schilderijen der Utrechtsche School, Centraal Museum (Utrecht, 1941), 72 p., 30 p. pl
: Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
: Early Netherlandish Painting XII : Jan van Scorel and Pieter Coeck van Aelst, Max J. Friedländer. comments and notes by H. Pauwels and G. Lemmens. assisted by Monique Gierts and Anne-Marie Hess. trans. by Heinz Norden, A.W. Sijthoff (Leyden, 1975) La Connaissance (Brussels), 166 p., 217 p. pl.
: Geschiedenis van de provincie Utrecht [van 1528 tot 1780- zie tot 1528 voor titelbeschrijving], coörd. red. C. Dekker, Ph. Maarschalkerweerd, J.M. van Winter ... [et al.], Het Spectrum (Utrecht, 1997) Stichting Stichtse Historische Reeks
: In detail : new studies of northern renaissance art in honor of Walter S. Gibson, ed. by Laurinda S. Dixon, Brepols Publishers ([Turnhout], 1998), X, 206 p.
: Jan van Scorel, [voorrede M. Elisabeth Houtzager. inl. G.J. Hoogewerf], Centraal Museum (Utrecht, 1955), 107 p., [114] p. pl.
: Jan van Scorel : zijn leven en persoonlijkheid, G.J. Hoogewerff, (1915)
: Jan van Scorel 1495-1562 : schilder voor prinsen en prelaten, J.A.L. de Meyere, Centraal Museum (Utrecht, 1981), 57 p.
: Leven na de dood : gedenken in de late Middeleeuwen, Truus van Bueren. met bijdr. van W.C.M. Wüstefeld, Museum Catharijneconvent (Utrecht, 1999) Brepols Publishers (Turnhout, 1999), 280 p.
: Nederlandsche Schilderkunst in Beeld, J. Engelman, Van Holkema & Warendorf (Amsterdam, 1940), 280 p., [12] bl. kleurenpl.
: Röntgenonderzoek van de oude schilderijen in het Centraal Museum te Utrecht, M.E. Houtzager ... [et. al.], Centraal Museum (Utrecht, 1967), 299 p.
: Een schilderij centraal : De Jeruzalemvaarders van Jan van Scorel, [ten geleide Adeline M. Janssens ; voorwoord door E. de Jongh], Centraal Museum (Utrecht, 1979), 26 p.
: De schilderijen van Jan van Scorel in het Museum Kunstliefde te Utrecht, beschreven en toegel. door S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1880), 42 p. op 24 bl.
: Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
: Utrecht's kunst in opkomst en bloei 650-1650, [voorw. C.H. de Jonge, D.P.R.A. Bouvy], Centraal Museum (Utrecht, 1948), 112 p., 16 p. pl.
: Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1838], [s.n.] (Utrecht, [c.1838]), 20 p.
: Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1846], [s.n.] (Utrecht, [c.1846]), 28 p.
: Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, teekeningen en schilderijen, meestal tot de Stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [c.1847], [s.n.] (Utrecht, [c.1847]), 31 p.
: Jan van Scorel, Gemeente Schoorl ([Schoorl, 1986]), 32 p.
: Haarlemse Jeruzalemvaarders, Wim Cerutti, Spaar en Hout (Haarlem, 2010), 137 p.
: Catalogue of Paintings 1363-1600 : Centraal Museum Utrecht, project dir. and final ed. Liesbeth M. Helmus ; co-ed. Molly Faries and Liesbeth M. Helmus ; authors Molly Faries, Liesbeth M. Helmus and Dorien Tamis ; with contr. by J.R.J. van Asperen de Boer, Felice Geurdes and Peter Klein, Centraal Museum (Utrecht, 2011), 452 p.
: Middeleeuwse beelden uit Utrecht 1430-1530, red. Micha Leeflang en Kees van Schooten ; met bijdr. van Truus van Bueren ... [et al.], Museum Catharijneconvent (Utrecht, 2012) Ludion (Antwerpen), (Catharijnebrief : mededelingen van de Vereniging van Vrienden van het Museum Het Catharijneconvent te Utrecht, Aflevering: 3, 2012), 368 p.
: Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p.
: De Utrechtse Jeruzalembroederschap, J.W.C. van Campen, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, Aflevering: 1935), p. 52-89
: Stedelijk archief der stad Utrecht, door H.M.A.J. van Asch van Wyck, (Kronijk van het Historisch Gezelschap te Utrecht, Aflevering: 4, 1848), pp. 172-179