Kunstwerk van de maand oktober 1965

Oorspronkelijk was de waaier een instrument voor het verdrijven van vliegen en het aanwakkeren van vuur. Vervolgens ontwikkelde het object zich via zijn ritueel gebruik bij offers tot heerschappijteken, en tenslotte tot een galant modeaccessoire. In de 18e eeuw kwam de waaier algemeen in zwang bij de hogere kringen. De waaier heeft ook wel eens een rol in de geschiedenis gespeeld. In 1827 verloor de dey van Algiers, indertijd een provincie van het Ottomaanse Rijk, tijdens een onderhoud met de Franse consul-generaal Deval zijn kalmte, waarop hij zijn waaier naar Devals hoofd smeet. Frankrijk verbrak uiteraard de diplomatieke banden; ze veroverde in 1830 de provincie om daar pas na 132 jaar weer te vertrekken. In Frankrijk burgerde zich bij de meer gegoeden de gewoonte in dat de bruid op haar huwelijksadag alle geïnviteerde dames een beurs en een waaier gaf. In oktober 1965 was een dergelijke "huwelijkswaaier" Kunstwerk van de maand. Het exemplaar uit 1785 was gemaakt van beschilderd papier, parelmoer, metaal, verguldsel en glas. In de toelichting werd nog gesproken van wit leer, zilver en bladgoud, maar dat bleek na betere bestudering niet te kloppen. Van augustus 1963 tot en met december 1972 werd elke maand speciale aandacht geschonken aan een of meerdere objecten uit de collectie van het Centraal Museum.