Go to main content

Portretten van Hendrik Ulhoorn (ca.1692-1749) en Lorenz Heister (1683-1758)

Portretten van Hendrik Ulhoorn (ca.1692-1749) en Lorenz Heister (1683-1758)
Title
Portretten van Hendrik Ulhoorn (ca.1692-1749) en Lorenz Heister (1683-1758)
Dating
1739
Object type
prent, gravure
Object number
8835

Pieter Tanjé

View full profile

Jan Maurits Quinkhard

View full profile

Louis Fabricius Dubourg

View full profile

Janssons van Waesberge

View full profile
Materials
papier
Technique
gravure op papier
Dimensions
  • hoogte (blad) 21.4 cm
  • breedte (blad) 16 cm (blad)
  • hoogte (afbeelding) 19.5 cm
  • breedte (afbeelding) 15.5 cm
  • hoogte (passepartout) 42.5 cm
  • breedte (passepartout) 30 cm
Acquisition
aankoop (1941)
Associated subjects
Keyword
portret, mansportret, Ulhoorn, Hendrik, Heister, Lorenz
Inscriptions and marks
monogram l.o.: L.F.D.B. inv., signatuur m.o.: J. van Waesberge Excud., signatuur en datering r.o.: P. Tanjé Sculp. 1739, omschrift medaillon H. Ulhoorn: HENDRk. ULHOORN VOORLEZER DER HEELKONST IN AMSTERDAM a I.M. Quinkhard pictus., omschrift medaillon L. Heister: LAURENS HEISTER, M.D. en HOOGLERAAR IN HELMSTAD
Notes
  • De portretten van Lorenz Heister, professor in de anatomie en de chirurgie in Helmstedt, en Hendrik Ulhoorn, lector in de anatomie en chirurgie in Amsterdam, zijn in twee afzonderlijke ovale omlijstingen op de prent weergegeven. Deze omlijstingen worden vastgehouden door de god van de heelkunst, door de personificatie van de heelkunst, en door nog twee allegorische figuren.
  • Het portret van Ulhoorn gaat terug op een geschilderd portret door Jan Maurits Quinkhard (1688-1772), de allegorische figuren zijn gegraveerd naar ontwerp van Louis Fabritius Dubourg (1693-1775). De gravure is de titelprent van Laurens Heister, 'Heelkundige onderwyzingen, waar in alles wat ter heling en genezing der uiterlyke gebreken behoort, enz.', Amsterdam 1741. Dit boek is de vertaling door Hendrik Ulhoorn van de oorspronkelijke Duitstalige editie van het boek van Heister uit 1719. (Heister, Laurentius, 'Chirurgie, in welcher Alles was zur Wund-Artzney gehöret nach der neuesten und besten Art gründlich abgehandelt, und in vielen Kupfer-Tafeln die neuerfundene und dienlichste Instrumenten nebst den bequemsten Handgriffen der Chirurgischen Operationen und Bandagen deutlich vorgestellet werden', Nürnberg 1719.)
  • Het boek gold als een standaardwerk voor de chirurgie, waarin voor de eerste keer alle kennis op dat terrein werd verzameld. Hendrik Ulhoorn heeft het boek niet alleen vertaald, maar ook aanzienlijk uitgebreid, naar de laatste stand van de wetenschap, en voorzien van een aantal nieuwe prenten. Van de Nederlandse bewerking zijn drie drukken verschenen, te weten:
  • 1) 1e druk 1741, uitgever Janssoons van Waesberge, Amsterdam
  • 2) 2e druk 1755, uitgever Gerrit de Groot en Jan Morterre, Amsterdam
  • 3) 3e druk 1776, uitgever Isaac Buyn, Amsterdam
  • De titelprent blijkt aanwezig in de eerste banden van alle edities. De prenten zijn identiek wat betreft voorstelling, inscripties en datering. De drukkwaliteit varieert enigszins. De conclusie lijkt dan ook gerechtvaardigd dat in alle gevallen de prent gedrukt is van dezelfde, oorspronkelijke koperplaat.
Rights
Public domain
De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
Iconographia Batava, deel 2, E.W. Moes, (1905)
Werken op papier tot 1850, Michiel C. Plomp, Eric N. Domela Nieuwenhuis, Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 2004), 2 dl. (223 p., 1 CD-rom)