Object
Portret van Johannes Wachtelaer (1581-1653)
- Maker
- Cornelis Visscher
- Title
- Portret van Johannes Wachtelaer (1581-1653)
- Dating
- 1653
- Object type
- prent
- Object number
- 5436
- Collection
- beeldende kunst, stadsgeschiedenis, prenten en tekeningen
- Materials
- papier
- Technique
- gravure op papier
- Dimensions
- hoogte (blad) 45.1 cm
- breedte (blad) 31.6 cm
- hoogte (passepartout) 63.8 cm
- breedte (passepartout) 49 cm
- Acquisition
- schenking (1926)
- Associated periods
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Associated subjects
- rooms-katholieken (Utrecht) (religie)
- Keyword
- portret, mansportret, Wachtelaer, Johannes
- Inscriptions and marks
- signatuur m.o.: Corn: de Visscher sculpsit, onderschrift o.: ADMODUM REVERENDUS ET AMPLISSIMUS DOMINUS, // D. JOANNES WACHTELAER, ULTRAJECT. S. THEOL. LIC. & C. // Reddidit ars fato extinctos in imagine vultus, // Redditus, heu! scro sed silet ore Pater. // Doctiloqua arrectas jam vox non personat aures, // nec trahit anti aras in sua vota Deum. // Pectus consilio, manus expers munere torpet. // Tanta ubi deficiunt, maxima frusta petis. // Restituat Batevis si gratia dia Joannem; // Pervigilem Pictas, Cura, Fidesq[-] dabunt. // PIE., opschrift r.o. in beeld: Gratia // et // Vigilia
- Notes
- Johannes Wachtelaer (Utrecht 1581-Culemborg 1653) studeerde in Leuven, was kanunnik van St. Marie en was als priester van de St. Gertrudiskerk (de eerste na de hervorming) en vicaris-generaal (vanaf 1611) een van de voormannen van de rooms-katholieke gemeenschap in Utrecht. Hij werd tegelijk met de apostolische vicaris Ph. Rovenius door de Staten voor het gerecht gedaagd, maar ze veschenen niet. Hij werd ter dood veroordeeld wegens rebellie en hoogverraad. In 1640 werd de doodstraf veranderd in levenslange verbanning uit de stad Utrecht, waarna hij eerst in Amersfoort, later in Culemborg woonde. Het hoofd en de schouders van Wachtelaer op de gravure door Visscher zijn ontleend aan een geschilderd portret van Wachtelaer, waarop deze 'en buste' is weergegeven en dat zich in de St. Gertrudiskerk bevindt. Frederick Bloemaert maakte in 1653 een portretgravure naar dit schilderij. Op deze gravure staat dat de Utrechtse portretschilder Johan van Wijck de vervaardiger is van het geschilderde voorbeeld. Vermoedelijk is deze prent van Bloemaert later vervaardigd dan die van Visscher.
- Rights
- Public domain
- Documentation
- Catalogus van het Historisch Museum der stad, supplement
- Iconographia Batava, deel 2, E.W. Moes, (1905)
- Niederländisches Künstler-Lexikon : zweiter Band : L-Z [1910], auf Grund archivalischer Forschungen bearb. von Alfred von Wurzbach, Von Halm und Goldmann (Wien und Leipzig, 1910), [II]I, 910 p.
- De driehoek van Sint Marie te Utrecht, Dr. A.J. van der Ven, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, Aflevering: 1955), p. 33-80