Object
De lakenbereiding in zestien taferelen
- Title
- De lakenbereiding in zestien taferelen
- Dating
- ca. 1760
- Object type
- schilderij
- Object number
- 2292
- Materials
- doek
- Technique
- olieverf op doek
- Dimensions
- hoogte 152.9 cm
- breedte 104.3 cm
- hoogte (met lijst) 169 cm
- breedte (met lijst) 121 cm
- Acquisition
- aankoop (1887)
- Associated periods
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Associated subjects
- nijverheid (Utrecht) (sociaal-economisch)
- Inscriptions and marks
- opschrift l.b., op de baal: R // [.] // 94, wapen r.m., in glas in lood: twee wapens
- Notes
- Linksonder is de Utrechtse Domtoren afgebeeld. Volgens de overlevering is het schilderij afkomstig van het Utrechtse Lakenbereidersgilde of uit de Lakenfabriek van Elin buiten de Weerdpoort. Zie Utrecht 1904, cat. nr. 1617, pp. 230-231. De tweede scène van links in de bovenste rij is geschilderd naar een gravure, gepubliceerd naast het titelblad in Anoniem, Le teinturier parfait (...), Leiden 1708. Zie Van Deijk 1993, p. 34 (noot 1). Van links naar rechts zijn de volgende fasen van de lakenbereiding te onderscheiden: het wassen van de wol; het verven; het vlaken om het resterende vuil te verwijderen en de wol los te slaan; het pluizen (het lostrekken van klitten); het kaarden of kammen; het spinnen; het spoelen van het inslaggaren en het kettingscheren van de kettingdraden; het weven; het noppen op een noprek; het vollen in een volmolen; het ruwen van het laken; het droogscheren; het borstelen van de haartjes op een spanraam; het noppen en stoppen; het vouwen; en het persen op de lakenpers. Zie Kaptein 1995, bijschrift bij afb. op p. 40
- Rights
- Public domain
- Documentation
- Alle arbeid is vrouwenarbeid : over de radicale publicatiepraktijken van de De Naaisterbond in het Amsterdam van de vroege 20ste eeuw = All work is women's work = on The Seamstresses' Union's radical publishing practices in early 20th cerntury Amsterdam, tekst = text Hanka van der Voet, Clotheslines Press (Amsterdam, 2025), 34, 34 p.
- Art et Travail
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 2891-4142], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928) (Utrecht), VII + 734 p.
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1878], supplement, S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1878)
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1904], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1904) (1904)
- The deluge of time : an illustrated history of The Clothworkers' Company, D.E. Wickman, The Clothworkers' Company (Sussex, 2001), 2 dl. (574 p.)
- Ach lieve tijd : duizend jaar het Gooi, de Gooiers en hun nijverheid en industrie, tekst E.J. Pelgrim, Waanders (Zwolle, 1993), P. 295-314
- Dutch in London
- Het Dutch in London - The influence of an immigrant community 1550-1800, D. Ormrod, (Londen, 1972)
- Geschiedenis van de provincie Utrecht [van 1528 tot 1780- zie tot 1528 voor titelbeschrijving], coörd. red. C. Dekker, Ph. Maarschalkerweerd, J.M. van Winter ... [et al.], Het Spectrum (Utrecht, 1997) Stichting Stichtse Historische Reeks
- livery company world : a professional gazetteer, comp. by D.E. Wickham. D.E. Wickham, archivist, The Clothworkers' Company (London, 1997), 189 p.
- Der Oostenrijks België 1713-1794 : de Zuidelijke Nederlanden onder de Oostenrijkse Habsburgers, wetenschappelijke leiding Hervé Hasquin. auteurs Claire Billen ... [et al.], Gemeentekrediet ([S.l.], 1987), 543 p.
- Op zoek naar een biografisch portret in het verleden : handleiding voor historisch biografisch onderzoek, Kees van der Wiel, Uitgeverij Verloren (Hilversum, 2003) Erfgoedhuis Zuid-Holland ([Leiden]) Stichting Museaal en Historisch Perspectief Noord-Holland ([Haarlem]), 123 p.
- Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2000), p. 592
- Pharos : geschiedenis voor de tweede fase havo, concept Roland van Kesteren ; auteurs Bart Hageraats ... [et al.], ThiemeMeulenhoff (Utrecht, 2003) (Zutphen, 2003), 272 p.
- Rationalisierung
- Riss im Himmel : Clemens August und seine Epoche, hrsg. Frank Günter Zehnder, Werne Schäfke. Nicole Buchmann red., DuMont (Keulen, 2000), 256 p.
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- Shell journaal van monumenten van bedrijf en techniek, door Dr. J.M Fuchs en W.J. Simons, Shell (Rotterdam, 1976 (Kerstmis)), 128 p.
- Tilburg, stad met een levend verleden : De geschiedenis van Tilburg vanaf de steentijd tot en met de twintigste eeuw, Cock Gorisse (hoofdred.), Regionaal Historisch Centrum Tilburg (Tilburg, 2001), 592 p.
- Die Tuchmacher von Bramsche : Sieben Leben aus Handwerk und Industrie 1780-1970, Susanne Meyer, Rasch Verlag (Bramsche, [2003]), 175 p.
- Utrecht op schilderijen : zes eeuwen topografische voorstellingen van de stad Utrecht, Jos de Meyere, Kwadraat (Utrecht, 1988), 331 p.
- 1163 : Nieuwpoort krijgt zijn stadsrecht, Peter Stabel, Waanders (Zwolle, 2005), p. 93 -120
- Migrantenstad : immigratie en sociale verhoudingen in 17-eeuws Amsterdam = City of migrants : immigration and social relations in seventeenth-century Amsterdam, door Hendrica Margaretha Elisabeth Petra Kuijpers, Uitgeverij Verloren (Hilversum, 2005), 448 p.
- De draad in eigen handen : vrouwen en loonarbeid in de Nederlandse textielnijverheid, Elise van Nederveen Meerkerk, Aksant (Amsterdam, 2007), 368 p.
- De historische canon van Tilburg in vijftig verhalen, samenstellers Joep Eijkens ... [et al.], Stadsmuseum Tilburg (Tilburg, 2008), 166 p.
- Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2003), 592 p.
- Bürgerstolz und Wollgewerbe : der Bilderzyclus des Isaac Claesz. van Swanenburg (1537-1614) in der Lakenhal von Leiden, Ute Elisabeth Flieger, Waxmannn Verlag GmbH (Münster, 2010), 145 p.
- Grenzerfahrungen : Eine Geschichte der Deutschsprachigen Gemeinschaft Belgiens. Band 2, Tuche, Töpfe, Theresianischer Kataster (1500-1794), Carlo Lejeune (Hg), mit Georges Calteux, Claude de Moreau de Gerbehaye ...[et al.], GEV (Grenz-Echo Verlag) (Eupen, 2016), 360 p.
- De kadans van de getouwen : heren en knechten in de Nederlandse industrie, Adriaan Buter, Elsevier (Amsterdam/Brussel, 1985), 169 p.
- technisch proces in de lakenindustrie, L. Tasseron, (Historia : maandschrift voor geschiedenis en kunstgeschiedenis, Aflevering: 10, 1944), p. 137-140
- Dutch in London - The influence of an immigrant community 1550-1800 [Delta], D. Ormrod, (Delta : a review of arts, life and thought in The Netherlands, Aflevering: autumn, 1973)