Go to main content

De burgemeesters van Utrecht met de stadsboden

De burgemeesters van Utrecht met de stadsboden

De burgemeesters van Utrecht met de stadsboden

When Utrecht was granted city rights in 1122, its citizens were given much more influence over the city council. Initially it was mainly the wealthy upper classes who made decisions, but in 1304 the merchant class assumed more power. From that moment on, the main representation of the city council consisted of two burgomasters and two aldermen. Aldermen were leaders of the guilds, the associations that represented the various professions, such as shoemakers, bakers and beer brewers. Here the burgomasters are depicted with a red cape and silver bells as a mark of their rank. The red symbolised their jurisdiction and the power to pronounce death sentences. The aldermen are depicted here as city messengers, but they had the same power as the burgomasters.

Title
De burgemeesters van Utrecht met de stadsboden
Dating
1658
Object type
schilderij
Object number
1537

Willem Cornelisz. van Swanenburgh

In 1667 en 1668 als overman van het Utrechts schildercollege vermeld.

View full profile

Justus van Attevelt

View full profile
Materials
doek, olieverf
Technique
olieverf op doek
Dimensions
  • hoogte 63.7 cm
  • breedte 51.8 cm
  • hoogte (met lijst) 66.4 cm
  • breedte (met lijst) 54.2 cm
Acquisition
overdracht (1838)
Keyword
geschiedenis, portret, groepsportret, Utrecht
Inscriptions and marks
opschrift m.b. (op de architraaf): IVSTE ET FIDENTER, opschrift (op mantel stadsboden): utrecht
Notes
  • Uit een post in de Kameraarsrekeningen over 1658-1659 is bekend dat inv.nr. 1537, samen met de inv.nrs. 2300 en 1536, in opdracht van de vroedschap voor de schoutenkamer werd geschilderd, waarschijnlijk op initiatief van burgemeester Cornelis Booth. Zie Utrecht 1878(a), cat.nr. 1118, pp. 144-145. Het voorbeeld was een aquarel van Joost van Attevelt (inv. nr. 4756). De halffigurige burgemeesters zijn op het schilderij aangevuld tot hele figuren (gekleed in toga's), de oudermannen zijn vervangen door bodes en in plaats van Sint Maarten als achtergrond, wandelen de vier mannen voor het silhouet van de stad Utrecht.Tegen de muur rechts een schild met het stadswapen. In Het Utrechts Archief wordt een (voorheen aan J. van Attevelt toegeschreven) tekening bewaard van deze figurengroep (inv. H.A.R. 58.4; vgl. A. Graafhuis, ''Jacobus en Justus Versteegh, Jaarboekje Oud-Utrecht 1963, pp.113-119, p.677 met afb.). Het betreft hier waarschijnlijk een 18de-eeuwse kopie naar het schilderij van Swanenburch. Het schilderij is de pendant van inv. nr. 1537. Er bevindt zich een vroege anonieme kopie in het Utrechtse stadhuis. (paneel, 37,9 x 26,4 cm. Op 22/23-04-1811, cat. nr. 273, p. 56, aangeboden op de veiling bij B. Wild en J. Altheer).
Rights
Public domain
De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p. op 80 p.
Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 1403-2891], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928)
Catalogus van het Museum van Oudheden [1878], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1878) (1878), XV, 237 p.
Catalogus van het Museum van Oudheden [1904], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1904) (1904)
Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
Geschiedenis van de provincie Utrecht [van 1528 tot 1780- zie tot 1528 voor titelbeschrijving], coörd. red. C. Dekker, Ph. Maarschalkerweerd, J.M. van Winter ... [et al.], Het Spectrum (Utrecht, 1997) Stichting Stichtse Historische Reeks
Kennis als opdracht : de Universiteit Utrecht 1636-2001, Hervé Jamin. m.m.v. Marijke Huisman. H. Jamin, Matrijs (Utrecht, 2001) (Utrecht), 224 p.
Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
Utrecht op schilderijen : zes eeuwen topografische voorstellingen van de stad Utrecht, Jos de Meyere, Kwadraat (Utrecht, 1988), 331 p.
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1838], [s.n.] (Utrecht, [c.1838]), 20 p.
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1846], [s.n.] (Utrecht, [c.1846]), 28 p.
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, teekeningen en schilderijen, meestal tot de Stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [c.1847], [s.n.] (Utrecht, [c.1847]), 31 p.
Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p.
De afbeeldingen van de Utrechtsche stadsbanier en van de kovels der burgemeesters, S. Muller Fzn., (Jaarboekje van Oud-Utrecht, 1924), pp. 40-46
Stedelijk archief der stad Utrecht, door H.M.A.J. van Asch van Wyck, (Kronijk van het Historisch Gezelschap te Utrecht, Aflevering: 4, 1848), pp. 172-179
Geschied- en oudheidkundige beschrijving van de pleinen, straten, stegen, waterleidingen, wedden, putten en pompen der stad Utrecht : bevattende een overzigt van de oude plaatselijke gesteldheid der stad, van hare bewaking, verlichting en verdre maatregelen, tot veiligheid en gemak der ingezetenen, op de openbare wegen genomen, meerendeels uit oorpronkelijke stukken samengest. door N. van der Monde, N. van der Monde (Utrecht, 1844 - 1846), 3 dl. (XVI, 377 p., 4 krt.; VIII, 382 p., 6 krt.; IV, 371 p., 2 krt.)