Go to main content
Centraal Museum Utrecht, to home

Open again on Tuesday at 11am

Tickets
Centraal Museum Utrecht, to home

Open again on Tuesday at 11am

Tickets
Collection overviewObject
Object

Jongen met mondharp

Currently on display in Collectie Centraal
Dirck van Baburen1621
Jongen met mondharp

Jongen met mondharp

Dirck van Baburen is considered one of the most progressive painters in post-1620 Utrecht art. He lived and worked in Italy from around 1615 to 1621. His first known work following his return to Utrecht is Young man with Jew’s harp. The painting is dated 1621 and, along with the Flute player by Abraham Bloemaert and the two flute players painted by Hendrick ter Brugghen, it belongs to the earliest known northern Netherlandish examples of a musician portrayed as a half-figure. The Jew’s harp otherwise never occurs among the Caravaggist painters of Utrecht. The youth’s posture is typical when playing this instrument: it is pressed against the lips with the left hand while the index finger of the right hand vibrates the metal tongue, which is bent into a right angle at the end. The mouth cavity serves as sound box.

The idea of depicting a musician by himself and as a half-figure derives from Caravaggio (1571-1610) and his successors. Since Bloemaert never travelled to Italy, he must have picked up the theme through others. The honour of having introduced the genre in northern Europe falls to his pupil Baburen, or possibly to Ter Brugghen as well. The theme became highly popular, not only in Utrecht but also in other towns like Haarlem and Leiden. Frans Hals, for example, painted his famous Jester with a lute around the year 1623.

Young man with Jew’s harp

 is an intimate, almost sultry painting, with all the typical Caravaggist features. A canvas-filling young musician with bare shoulder, wearing a dashing beret with feathers. He is illuminated indirectly by a smoky candle behind the fluttering music pages he is playing from. The suggestive shadow of the ear of the chamberstick on the crumpled music page is a sophisticated demonstration of mastership. This is Baburen at his best.

Maker
Dirck van Baburen
Title
Jongen met mondharp
Dating
1621
Object type
schilderij
Object number
11188
Collection
beeldende kunst, schilderkunst, schilderkunst tot 1850

Questions or comments about this object?

Send an email toinfo@centraalmuseum.nl

Dirck van Baburen

Dirck van Baburen is een van de belangrijkste en meest vernieuwende Utrechtse caravaggisten na 1620. Na zijn leerperiode bij Paulus Moreelse (1571-1638) in Utrecht vertrekt hij omstreeks 1615 naar Rome. Daar behoort hij tot de oprichters van de ‘Bentvueghels’, een berucht Nederlands kunstenaarsgezelschap. Als Dirck van Baburen in 1621 terugkeert naar Utrecht is hij een van de eersten die het thema van de musicerende halffiguur introduceert in de Noordelijke Nederlanden.

View full profile
Materials
doek, olieverf
Technique
olieverf op doek
Dimensions
  • hoogte 65 cm
  • breedte 52 cm
  • hoogte (met lijst) 84 cm
  • breedte (met lijst) 70.7 cm
  • diepte 4.5 cm
Acquisition
aankoop (1953)
Associated subjects
Keyword
genre, muziek, mondharp
Inscriptions and marks
signatuur en datering r.b. (met verf): TBaburen fecit // An° 1621 (TB aaneen / signatuur opgehaald)
Notes
  • Tot 1999 (publicatie van de coll. cat. Schilderkunst tot 1850) was de titel 'Jongen met mondtrommel' (germanisme) of 'Jongen met mondtrom' (Vlaamse term).
Durable URL
https://hdl.handle.net/21.12130/collect.1B0501BD-656C-44D7-BE6C-BDFE5F86D071
Rights
Public domain
Documentation
Paris tableau : le salon international de la peinture ancienne, [intro. Maurizio Canesso], Paris Tableau SAS (Paris, 2014), 152 p.
Jan Davidsz. de Heem 1606-1684, Fred G. Meijer, Waanders (Zwolle, 2024), 2 dl. 9 (001 -504. 505 -760)
L'Art et la musique, (1969)
Caravaggism in Europe, Benedict Nicolson, Umberto Allemandi & C. (Turijn, 1990), 3 dl., 276 p., ... p.pl.
Découverte de la lumière des Primitifs aux Impressionistes, (1959)
Dipingere la musica : Musik in der Malerei des 16. und 17. Jahrhunderts, bearb. von Sylvia Ferino-Pagden. nach einer Idee von Luiz Marques, Skira editore (Milaan, 2001) Kunsthistorisches Museum Wien Skira editore, 305 p.
Dipingere la musica : strumenti in posa nell'arte del Cinque e Seicento, a cura di Sylvia Ferino-Pagden. Doriana Comerlati (red.), Skira editore (Milano, 2000), 273 p.
Dirck van Baburen (c.1595-1624) : a Dutch painter in Utrecht and Rome, Leonard J. Slatkes, Haentjens Dekker & Gumbert (Utrecht, 1969), 216 p., [50] p. pl.
Dirck van Baburen (c.1595-1624) : a Dutch painter in Utrecht and Rome, Leonard Joseph Slatkes, Haentjens Dekker & Gumbert (Utrecht, [1962]), 103 p.
Hendrick Terbrugghen, by Benedict Nicolson. B. Nicolson, Lund Humphries (London, 1958), 138 p., [112] p.pl.
Keuze uit tien jaar aanwinsten 1951-1961, [inleid. Maria Elisabeth Houtzager], Centraal Museum (Utrecht, 1961), 111 p.
masters of candlelight : an anthology of great masters including Georges de La Tour, Godfried Schalcken, Joseph Wright of Derby, Christopher Wright, Arcos Verlag (Landshut, 1995) (Landshut), 136 p.
Masters of Utrecht : 17-19th Century Paintings from the Collection of Centraal Museum Utrecht, projectteam Sjarel Ex ... [et al.] ; authors Marja Bosma, Jos de Meyere, Huis ten Bosch (Nagasaki, 1994) Centraal Museum (Utrecht, 1994), 119 p.
Music and painting in the Golden Age, Edwin Buijsen, Louis Peter Grijp. with contributions from Willem Jan Hoogsteder ... [et al.], Galerie Hoogsteder & Hoogsteder (The Hague, 1994) Waanders (Zwolle), 388 p.
La pintura Holandesa del siglo de oro : la escuela de Utrecht, preparacion, textos y catalogo Jos de Meyere. y Juan J. Luna, Banco Bilbao Vizcaya (Bilbao, 1992) Centraal Museum (Utrecht), 261 p.
Röntgenonderzoek van de oude schilderijen in het Centraal Museum te Utrecht, M.E. Houtzager ... [et. al.], Centraal Museum (Utrecht, 1967), 299 p.
Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 1-290], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
Schilders in Utrecht 1600-1700, Paul Huys Janssen, Matrijs (Utrecht, 1990), 108 p.
Unbekannte Schönheit, (1956)
Utrecht painters of the Dutch Golden Age, Christopher Brown, National Gallery Publications (London, 1997), 72 p.
Caravaggio e L'Europa : il movimento caravaggesco internazionale da Caravaggio a Mattia Preti, coord. ed. Franco Ambriosio, Skira editore (Ginevra, 2005) (Milano), 519 p.
The paintings of Hendrick ter Brugghen 1588-1629 : catalogue raisonné, Leonard J. Slatkes and Wayne Franits, Benjamins (Amsterdam, 2007) (Philadelphia), 471 p.
Caravaggio in Holland : Musik und Genre bei Caravaggio und den Utrechter Caravaggisten, hrsg. von Jochen Sander, Bastian Eclery und Gabriel Dette, Städel Museum (Frankfurt am Main, 2009) Hirmer Verlag GmbH (München), 192 p.
Ruggengraat van de stad : de betekenis van gilden in Utrecht, 1528-1818, Nico Slokker, Aksant (Amsterdam, 2010), 331 p.
Corps et ombres : Caravage et le caravagisme européen, sous la dir. de Michel Hilaire [et] Axel Hémery ; [avec des essais de Gianni Papi ... et al.], 5 Continents (Milan, 2012), 501 p.
Dit is het Centraal Museum!, teksten Ninke Bloemberg, Marja Bosma, Renger de Bruin ... [et al.] ; eindred. Liesbeth M. Helmus, Hans Schopping, Centraal Museum (Utrecht, 2012), 72 p.
Het grote Gouden Eeuw boek : De Hollandse schilderkunst, Jeroen Giltaij, WBOOKS (Zwolle, 2013), 384 p.
Dutch Art in Detail : Kunstwerken uit zeven eeuwen, Vormgeving Joost Grootens, tekst Liesbeth Helmus, Alied Ottevanger, Marja Bosma ... [et al.], Lecturis (Eindhoven, 2014), 816 p.
Dirck van Baburen : Schilder van wereldfaam, Leen Dekker, Mura, Bedrijfsjournalistiek (2017), 112 p.
Utrecht, Caravaggio en Europa, Bernd Ebert en Liesbeth M. Helmus, Bayerische Staatsgemäldesammlungen (München, 2018) Hirmer Verlag GmbH (München, 2018), 304 p.
Utrecht, Caravaggio und Europa, Bernd Ebert en Liesbeth M. Helmus, Bayerische Staatsgemäldesammlungen (München, 2018) Hirmer Verlag GmbH (München, 2018), 304 p.
Utrecht : Le mouvement caravavesque international = Utrecht the International Caravaggesque Movement, Liesbeth M. Helmus, Volker Manuth, Paris Tableau SAS (Parijs, 2014), 104 p.
Caravage à Rome : amis et ennemis, auteurs Arnauld Brejon de Lavergnée ... [et al.], Fonds Mercator (Bruxelles, 2018), 200 p.
Bijdrage tot de geschiedenis van de Mondtrom, voornamelijk in de Nederlanden., H. Boone, (Bulletin van het Muziekinstrumentenmuseum van Brussel, Aflevering: 2; 1972)
Bringing Ter Brugghen and Baburen up-to-date, Leonard J. Slatkes, (Bulletin du Musée National de Varsovie, Aflevering: 3-4; 37, 1996), p. 199-219
Mondharpen, J. Ypey, (Antiek : tijdschrift voor liefhebbers en kenners van oude kunst en kunstnijverheid, Aflevering: 3; 11, okt. 1976)
Grondtonen : muziekinstrumenten uit Delftse bodem, Steven Jongma, (Delf : cultuurhistorisch magazine voor Delft, Jaargang: 15, Aflevering: 2, zomer 2013), p. 04 - 06
Nieuwe kijk op Caravaggisten, Bernadette van der Goes, (Collect : kunst & antiekjournaal, Jaargang: 23, Aflevering: 9, winter 2018), p. 32-37

Discover more

Deep dive

Up Close with the Male Body

  • muscles
  • men
  • naked