De Ommuurde Stad
Hoe bescherm je je stad? Hoe zorg je dat iedereen zich veilig voelt? De Ommuurde Stad gaat in op de al duizenden jaren durende zoektocht van de mens naar veiligheid en de rol die stadsmuren daar eeuwenlang in hebben gespeeld. Naast veel bijzondere schilderijen (waaronder nog nooit eerder vertoonde bruiklenen van Herman Saftleven, Joost Cornelisz. Droochsloot en Salomon van Ruysdael), middeleeuwse miniaturen, tekeningen en oude wapens, zijn er ook speciaal voor de tentoonstelling gemaakte 3D-reconstructies en animaties getoond. De bouw, de bezetting, de belegeringen en de rol van de burgers; alles komt aan bod in het bijzondere verhaal over de Utrechtse stadsverdediging, die bestond van 1122 tot omstreeks 1830. Natuurlijk worden de aanpassingen in met name de zestiende eeuw, de sloop in de negentiende eeuw én de huidige betekenis voor de stad niet vergeten. Vrouwen die muren afbreken Geïnspireerd door Trijn van Leemput, die in 1577 deed wat veel Utrechters wensten en met de sloop van de gehate dwangburcht Vredenburg begon, worden er in de tentoonstelling portetten en verhalen getoond van tien Utrechtse vrouwen die vandaag de dag - figuurlijk - muren afbreken. Ieder op hun eigen manier. Films in de tentoonstelling Denker des Vaderlands Daan Roovers, Commandant der Strijdkrachten Rob Bauer, planoloog Zef Hemel en historicus Beatrice de Graaf, reageren in vier korte films in de tentoonstelling op verschillende thema’s die worden aangesneden en verbinden die met het heden. Podcasts Conservator stadsgeschiedenis René de Kam trok er met oud-NOS verslaggever Jeroen Wielaert op uit om een zestal podcasts te maken over bijzondere, historische plekken in de stad Utrecht en daarbuiten. Zo gaan ze op zoek naar de plek bij Westbroek waar in 1481 een enorme veldslag plaatsvond, waarbij zo'n duizend Utrechters om het leven kwamen. Alle podcasts zijn te beluisteren via Soundcloud. Trebuchet in de museumtuin Testopbouw en schieten van trebuchetIn de museumtuin verrijst een enorme middeleeuwse slingerblijde of ‘trebuchet’. Hiermee slingerden de belegeraars zware stenen en brandende takkenbossen de stad in, om de Utrechters te dwingen tot overgave.Met deze trebuchet is in 2004 een wereldrecord gebroken: hij schoot een bowlingbal maar liefst 412 meter weg. Halt! Wat is het wachtwoord? Kinderboekenschrijfster Linda Dielemans maakte een speurtocht voor kinderen van 8 t/m 12 jaar waarin ze op zoek gaan naar het juiste wachtwoord van hun stadstoren. Boek De Ommuurde Stad De bouw van de stadsverdediging was verreweg het grootste middeleeuwse bouwproject in Utrecht. Wat daar allemaal bij kwam kijken, wordt tot in detail beschreven in het boek De Ommuurde Stad. Geschiedenis van een stadsverdediging dat tegelijk met de tentoonstelling is verschenen.
- Titel
- De Ommuurde Stad
- Begindatum tentoonstelling
- 12 september 2020
- Einddatum tentoonstelling
- 17 januari 2021
- Locatie
- Centraal Museum (expo 1, expo 2, expo 3)
- Vormgever
- De Vrijer Van Dongen
- Vormgever tentoonstellingsaffiche
- Lesley Moore
- Documentatie
- De ommuurde stad : Geschiedenis van een stadsverdediging, René de Kam, Het Spectrum (Amsterdam, 2020) Centraal Museum Utrecht (Utrecht, 2020), 299 p.
- Centraal Museum Utrecht [topstukken; 2020], Voorw. Bart Rutten, Marco Grob, Jacqueline Rutten (prod.), Hans Schopping, Sheila Stafleu, Lotte Bont, Thomas de Bruin (red.), Centraal Museum (Utrecht, 2020), 208 p.
- Adel en ridderschap in Utrecht, Renger E. de Bruin, WBOOKS (Zwolle, 2023), 544 p.
Collectie in deze tentoonstelling
Met werk van
Abraham Bloemaert, Albertus Verhoesen, Anoniem, Anoniem Maaslands (?), Anoniem Noord-Nederlands, Anoniem Utrechts, Anoniem Zuid-Nederlands, Barend Cornelis Koekkoek, Bruno van Straaten I, Cornelis van Hardenbergh, Evert van Schayck, Gerrit van Santen, Hendrik Manfried Haus, Hendrik van Oort, Herman Saftleven, I. Roussau, Jacob Cornelisz. van Oostsanen, Jacob van der Ulft, Jan de Beijer, Jan Hendrik Verheijen, Jan Peeters I, Jan ten Compe, Jan van Bijlert, Joachim Wtewael, Johan Meerhout, Johan van Bronchorst, Johannes Warnardus Bilders, Joost Cornelisz. Droochsloot, Justus van Attevelt, Karel Gomes, Lambert de Hondt II, Paulus van Hillegaert I, Pieter Gerardus van Os, werkplaats Jacob van Cothem, Willem Cornelisz. van Swanenburgh, Willem Roelofs, Willem van Drielenburg















