Object

De aanbidding van de herders

Joachim Wtewael keerde in 1592 na een vier jaar durende studiereis door Italië en Frankrijk terug naar Utrecht. Hij is een van de belangrijkste schilders van het maniërisme. Niet alleen de kleuren van De aanbidding van de herders zijn typerend; de figuren zijn langgerekt en hebben de voor deze stijl kenmerkende overdreven geposeerde houdingen. Wtewael introduceerde tal van arcadische thema's en motieven. Zo is de herder met het lam op zijn schouders de eerste herder 'all'antica' (gebaseerd op de oudheid) die in een voorstelling met de geboortescène voorkomt.

Maker: Joachim Wtewael
Titel: De aanbidding van de herders
Datering: 1598
Objectsoort: schilderij
Objectnummer: 7390
Collectie: beeldende kunst, schilderkunst tot 1850

Joachim Wtewael

De Utrechtse schilder Joachim Wtewael is een van de belangrijkste kunstenaars binnen het maniërisme. Zijn omvangrijke oeuvre bestaat uit imposante historiestukken maar omvat ook kleine, zeer gedetailleerde voorstellingen op koper. In 1611 is hij medeoprichter van het Utrechtse Sint-Lucasgilde. Naast zijn werk als schilder vergaart Wtewael aanzienlijk vermogen met de handel in vlas en behoort hij samen met zijn broer Johan tot de eerste aandeelhouders van de VOC.

Bekijk volledige profiel

Materiaal: doek
Techniek: olieverf op doek
Afmetingen: hoogte 86.7 cm
breedte 106.9 cm
hoogte (met lijst) 119.2 cm
breedte (met lijst) 139 cm
Verwerving: aankoop met steun van de Vereniging Rembrandt (1935)
Geassocieerde onderwerpen
Trefwoord: historie, bijbelse voorstelling, N.T., aanbidding van de herders
Opschriften en markeringen: signatuur en datering recto m.o. (op een van de stenen): Ioachim Wte wael // fecit 1598
Opmerkingen: Lowenthal 1986, p. 84, noemt in totaal negen versies van De aanbidding van de herders, waarvan naast dit werk alleen Joachim Wtewael, De aanbidding van de herders, 1600-1610. Doek, 87,6 x 112,4 cm, New York, Richard L. Feigen & Co (1999, voorheen collectie B. Nicholson) als authentiek wordt besschouwd. Dit schilderij werd ingebracht op de veiling Sotheby's, New York 11.01.1996, cat.nr. 100, z.p., maar voor de veiling teruggetrokken.
Duurzame URL: https://hdl.handle.net/21.12130/collect.3EE361A8-9680-41AE-A29E-597825ACF7AF
Rechten: Publiek domein

Documentatie: Beeldenstorm : 5 : close-ups van beeldende kunst, Henk van Os. onder red. van Thijs Tromp en Ineke Mesdag, Amsterdam University Press (Amsterdam, 2001), 191 p.
: Caravaggio en de Nederlanden, [samenst. cat. M. Elisabeth Houtzager en E.R. Meijer]. [tekst J.G. van Gelder, D. Roggen], Gemeentebestuur Utrecht (Utrecht, 1952) (Antwerpen), XXXVIII, 99 p., [s.p.]
: De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
: Catalogus tentoonstelling van schilderijen en teekeningen van Nederlandsche Italianiseerende schilders uit de 16e en 17e eeuw, Arti et Amicitiae (Amsterdam, 1934), 32 p., [8] p. pl.
: Catalogus van schilderijen der Utrechtsche School, Centraal Museum (Utrecht, 1941), 72 p., 30 p. pl
: Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
: De Utrechtse Parade 1495-1995 : van Van Scorel tot Rietveld en Koch, red. Renger de Bruin, Jos de Meyere, Suzanne de Sitter. teksten Hanneke Adriaans, Marja Bosma, Renger de Bruin, Roman Koot, Jos de Meyere, Ida van Zijl, Centraal Museum (Utrecht, 1994), 311 p.
: The Dutch Arcadia, Alison McNeil Kettering, Allanheld & Schram (Totowa, 1983) Boydell & Brewer (Montclair) (Woodbridge), XIX, 339 p.
: Het Gedroomde Land : pastorale schilderkunst in de Gouden Eeuw, Peter van den Brink ; met bijdragen van Hans Luijten, Jos de Meyere, Eric Jan Sluijter en Mieke B. Smits-Veldt, Waanders (Utrecht, 1993) Centraal Museum (Zwolle, 1993), 328 p.
: "Het Gedroomde Land" : peintures pastorales de l'âge d'or hollandais, [préf. Sjarel Ex, Paul Reiles] ; [essai Jos de Meyere], Musée National d'Histoire et d'Art, Luxemburg (Luxemburg, 1993), 24 p.
: De Hollandsche Schilderkunst in de Zeventiende Eeuw, deel 1, Frans Hals en zijn tijd, W. Martin, (Amsterdam, 1935)
: Honderd jaar Vereniging Rembrandt, [cat. Wilma Godschalk], Centraal Museum (Utrecht, 1983), [12] p.
: Joachim Wtewael and Dutch Mannerism, Anne W. Lowenthal, Davaco Publishers (Doornspijk, 1986), 280 p., [184] p.pl.
: Kunstwerk van de maand december 1965, Centraal Museum (Utrecht, 1965)
: De Madonna in de kunst : Kerst-tentoonstelling, [voorw. M. Elisabeth Houtzager], Centraal Museum (Utrecht, 1954), 19 p., [16] p. pl.
: Madonna met wilde rozen en een selectie van zestiende- en zeventiende-eeuwse meesterwerken uit Utrecht, Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1997), 146 p.
: Mannerism : the crisis of the renaissance and the origin of modern art, Arnold Hauser, Routledge & Kegan Paul (Londen, 1965), 2 dl. (XX, 425 p.;XIII p., [128] p. pl.)
: Meer und Land im Licht des 17. Jahrhunderts, Band 3, Kurt J. Müllenmeister, Carl Schünemann Verlag (Bremen, 1981)
: Musées de Hollande : la peinture néerlandaise : Rijksmuseum à Amsterdam (...) Musée Lakenhal à Leyden, intr. et commentaires par Jacques Foucart, Nouvelles Éditions Françaises (Paris, [1965]), [240] p.
: Röntgenonderzoek van de oude schilderijen in het Centraal Museum te Utrecht, M.E. Houtzager ... [et. al.], Centraal Museum (Utrecht, 1967), 299 p.
: Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
: Schilders in Utrecht 1600-1700, Paul Huys Janssen, Matrijs (Utrecht, 1990), 108 p.
: Der Ursprung der modernen Kunst und Literatur, A. Hauser, (München, 1973)
: Time and transformation in seventeenth-century Dutch art, Susan Donahue Kuretsky ; with contr. by Walter S. Gibson ... [et al.], Vassar College (Poughkeepsie, 2005) University of Washington Press (Washington), 300 p.
: 125 jaar openbaar kunstbezit : met steun van de Vereniging Rembrandt, Peter Hecht, Waanders (Zwolle, 2008), 247 p.
: Het grote Gouden Eeuw boek : De Hollandse schilderkunst, Jeroen Giltaij, WBOOKS (Zwolle, 2013), 384 p.
: Liefde & Lust : De kunst van Joachim Wterwael, red. + tekst James Clifton, Liesbeth Helmus, Arthur K. Wheelock, Jr. met bijdr. van Stijn Alsteen, Anne W. Lowenthal, National Gallery of Art (Washingon, 2015) Centraal Museum (Utrecht) Museum of Fine Arts, Houston (Houston), 210 p.
: Pleasure and Piety : The Art of Joachim Wtewael, ed. and text by James Clifton, Liesbeth Helmus, Arthur K. Wheelock, Jr. with contributions by Stijn Alsteen, Anne W. Lowenthal, National Gallery of Art (Washingon, 2015) Centraal Museum (Utrecht) Museum of Fine Arts, Houston (Houston), 210 p.
: Wundervoll : Honthorsts Anbetung der Hirten, Dominik Meiering, Anja K. Sevcik, Iris Schaefer ... [et al.], Wallraf-Richartz-Museum - Fondation Corboud (Keulen, 2017), 96 p.
: D.A. Hoogendijk kunsthandelaar te Amsterdam van 1925 tot 1962 : museumleverancier, tekst Willem Hoogendijk D.A. zn. ; voorw. Laurens Meerman, Willem Hoogendijk ([S.l.], 2023), 101 p.
: Joachim Wtewael, Aanbidding der Herders, Centraal Museum, C.H. de Jonge, (Jaarverslag Vereeniging Rembrandt tot Behoud en Vermeerdering van Kunstschatten in Nederland)
: Joachim Wttewael (1566-1638). Joseph en zijn Broeders, C.H. de Jonge, (Verslag van Vereniging Rembrandt, 1939-1940)
: Schilderkunstige bonbons, Erik Spaans, (Museumtijdschrift [Vitrine], Aflevering: 2, maart 2015), p. 16-23

De aanbidding van de herders

De aanbidding van de herders

Joachim Wtewael

Tentoongesteld in

Werken van Joachim Wtewael

De groentevrouw

Portret van Christina van Halen (1568-1629), echtgenote van Joachim Wtewael

Zelfportret

De aanbidding der herders

De opwekking van Lazarus

Portret van Steven de Witt (?-1571)

De evangelist Mattheus

De evangelist Marcus

De evangelist Lucas

De evangelist Johannes