Ga direct naar hoofdinhoud
Centraal Museum Utrecht, naar home

Weer open op dinsdag om 11u

Tickets
Centraal Museum Utrecht, naar home

Weer open op dinsdag om 11u

Tickets
Collectie overzichtObject
Object

De groentevrouw

Nu te zien in Collectie Centraal
Joachim Wtewaelca. 1618
De groentevrouw

De groentevrouw

Spreekwoorden waren in de zeventiende eeuw een geliefd onderwerp om af te beelden. Dit schilderij toont ‘een rotte appel in de mand, maakt al het gave fruit te schand’: het kwaad is aanstekelijk en slecht gezelschap bederft de goede zeden. Het jonge meisje laat haar moeder de rotte appel zien. De moraaldichter Jacob Cats beschrijft dit spreekwoord in de Spiegel van den ouden en nieuwen tijd (1632). Hij wijst daarbij specifiek op de tere kinderziel, die zeer ontvankelijk is voor slechte invloeden.
Maker
Joachim Wtewael
Titel
De groentevrouw
Datering
ca. 1618
Objectsoort
schilderij
Objectnummer
2262
Collectie
beeldende kunst, schilderkunst tot 1850, stadsgeschiedenis

Vragen of opmerkingen over dit object?

Laat het ons weten viainfo@centraalmuseum.nl

Joachim Wtewael

De Utrechtse schilder Joachim Wtewael is een van de belangrijkste kunstenaars binnen het maniërisme. Zijn omvangrijke oeuvre bestaat uit imposante historiestukken maar omvat ook kleine, zeer gedetailleerde voorstellingen op koper. In 1611 is hij medeoprichter van het Utrechtse Sint-Lucasgilde. Naast zijn werk als schilder vergaart Wtewael aanzienlijk vermogen met de handel in vlas en behoort hij samen met zijn broer Johan tot de eerste aandeelhouders van de VOC. ​

Bekijk volledige profiel
Materiaal
doek
Techniek
olieverf op doek
Afmetingen
  • hoogte 118.8 cm
  • breedte 161.3 cm
  • hoogte (met lijst) 139.5 cm
  • breedte (met lijst) 184 cm
Verwerving
aankoop (1918)
Geassocieerde periodes
Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
Geassocieerde onderwerpen
Utrecht, Janskerkhof 16 (herkomst), bestuurders (Utrecht) (bestuur)
Trefwoord
genre
Opschriften en markeringen
niet gesigneerd, niet gedateerd:
Opmerkingen
  • Afkomstig van de familie Martens van Sevenhoven. Het schilderij fungeerde in het huis van de familie Martens op Janskerkhof 16 te Utrecht als schoorsteenstuk. Het verbeeldt het oude spreekwoord "Een rotte appel in de mand, maakt al het gave fruit te schand'. Volgens Lowenthal een kopie (verdere gegevens onbekend) in Pfügfelder, Essen, Essener Credit Anstalt (1904) en een repliek of kopie op doek, 113,1 x 154 cm, in de collectie E. Beit von Speyer, Frankfurt am Main (1925?). Zie Lowenthal 1986, cat.nr. C-53, p. 169 en pp. 219-220.
Duurzame URL
https://hdl.handle.net/21.12130/collect.4692D215-DC7D-43C7-8021-742F918DBE78
Rechten
Publiek domein
Documentatie
Art in history, history in art : studies in seventeenth-century Dutch culture, ed. by David Freedberg and Jan de Vries, The Getty Center for the History of Art and Humanities (Santa Monica, 1991), 444 p.
De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p. op 80 p.
Catalogus van schilderijen der Utrechtsche School, Centraal Museum (Utrecht, 1941), 72 p., 30 p. pl
Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
De Utrechtse Parade 1495-1995 : van Van Scorel tot Rietveld en Koch, red. Renger de Bruin, Jos de Meyere, Suzanne de Sitter. teksten Hanneke Adriaans, Marja Bosma, Renger de Bruin, Roman Koot, Jos de Meyere, Ida van Zijl, Centraal Museum (Utrecht, 1994), 311 p.
Fêtes de la Palette, Isaac Delgado Museum (New Orleans, 1962-63)
De Hollandsche Schilderkunst in de Zeventiende Eeuw, deel 1, Frans Hals en zijn tijd, W. Martin, (Amsterdam, 1935)
Joachim Anthonisz Wtewael, door C.M.A.A. Lindeman. met een voorw. van W. Vogelsang, Oosthoek (Utrecht, 1929), 281 p., LXXII p.pl.
Joachim Beuckelaer : het markt- en keukenstuk in de Nederlanden 1550-1650, [tekst] Jan Muylle ... [et al.], Gemeentekrediet (Gent, 1986), 208 p.
Joachim Wtewael and Dutch Mannerism, Anne W. Lowenthal, Davaco Publishers (Doornspijk, 1986), 280 p., [184] p.pl.
Kent, en versint Eer datje mint : vrijen en trouwen 1500-1800, onder red. van Petra van Boheemen ... [et al.], Waanders (Zwolle, 1989) Historisch Museum, Apeldoorn (Apeldoorn), 208 p.
Madonna met wilde rozen en een selectie van zestiende- en zeventiende-eeuwse meesterwerken uit Utrecht, Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1997), 146 p.
The Maestros holandeses del siglo de oro = Dutch masters of the golden age, Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1997), 50 p., 30 p.pl.
The Netherlandish Painters of the Seventeenth Century : volume three : Roman-Zyl, index, Walther Bernt, Phaidon (London, 1970) (New York), [VI], 99 - 167, [321] p.pl.
Die niederländischen Maler des 17. Jahrhunderts : Dritter band : Willem Romeyn bis Gerard Pietersz van Zyl, Walther Bernt ; Einl. von Hans Sauermann, Bruckmann (München, [1948]), [S.p.]
'niet ledighs of ydels...' : Nederlandse genreschilders uit de zeventiende eeuw, Christopher Brown, Bussy, J.H. de (Amsterdam, 1984), 240 p.
Oude huizen te Utrecht [1911], door S. Muller Fz., A. Oosthoek (Utrecht, 1911), 52 p., XLIX bl. pl.
Oude Schilderkunst in Nederland, W. Martin en E.W. Moes, Martinus Nijhoff (Den Haag, 1914)
La pintura Holandesa del siglo de oro : la escuela de Utrecht, preparacion, textos y catalogo Jos de Meyere. y Juan J. Luna, Banco Bilbao Vizcaya (Bilbao, 1992) Centraal Museum (Utrecht), 261 p.
Röntgenonderzoek van de oude schilderijen in het Centraal Museum te Utrecht, M.E. Houtzager ... [et. al.], Centraal Museum (Utrecht, 1967), 299 p.
Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
Tot lering en vermaak : betekenissen van Hollandse genrevoorstellingen uit de zeventiende eeuw, [cat.red. Jan Baptist Bedaux ... et al.]. [tekst E. de Jongh], Rijksmuseum (Amsterdam, 1976), 291 p.
Verhalen uit kamer, keuken en kroeg : het Hollandse genre van de zeventiende eeuw als vertellende schilderkunst, Lyckle de Vries, Amsterdam University Press Salomé (Amsterdam, 2005), 208 p., 80 p. pl.
Smakelijk eten, red. Ad Geerdink, Peter Sasburg ([Medemblik], 2010) Westfries Museum ([Hoorn]), 128 p.
Vom Object zum Bild : piktorale Prozesse in Kunst und Wissenschaft, 1600-2000, hrsg. von Bettina Gockel ; unter Mitarb. Julia Häcki und Miriam Volmert, Akademie Verlag (Berlin, 2011), 336 p.
Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p.
De kunst van het opvoeden, Jack Fila & Jeroen J.H. Dekker ; Yolande Wildschut (red.), Walburg Pers (Zutphen, 2013), 128 p.
Liefde & Lust : De kunst van Joachim Wterwael, red. + tekst James Clifton, Liesbeth Helmus, Arthur K. Wheelock, Jr. met bijdr. van Stijn Alsteen, Anne W. Lowenthal, National Gallery of Art (Washingon, 2015) Centraal Museum (Utrecht) Museum of Fine Arts, Houston (Houston), 210 p.
Pleasure and Piety : The Art of Joachim Wtewael, ed. and text by James Clifton, Liesbeth Helmus, Arthur K. Wheelock, Jr. with contributions by Stijn Alsteen, Anne W. Lowenthal, National Gallery of Art (Washingon, 2015) Centraal Museum (Utrecht) Museum of Fine Arts, Houston (Houston), 210 p.
Holländische Früchtestilleben; Amsterdam Kunsthandlung P. de Boer, Amsterdam bis 31. Mai, Herzog Anton Ulrich Museum, Braunschweig 15. Juni bis 31 Juli, Dorothee von Flemming, (Weltkunst : aktuelle illustrierte Zeitschrift für Kunst, Antiquitäten, Bücher und ihren Markt : Zentralorgan sämtlicher Deutscher Kunst- und Antiquitätenhändler-Verbände = Fine art of the world = Le Monde des beaux-arts, Aflevering: 9; 53, 1983-05-01)