Ga direct naar hoofdinhoud
Madonna met wilde rozen

Madonna met wilde rozen

Jan van Scorel begon met het schilderen van zijn Madonna’s in de jaren 1527-1530, toen hij zijn werkplaats in Haarlem vestigde en met knechten en leerlingen productie begon te maken. Ook Maerten van Heemskerck was in deze periode in de leer bij Scorel. Onderzoek heeft uitgewezen dat er sprake moet zijn geweest van een taakverdeling in de werkplaats. Madonna met wilde rozen is mogelijk het product van een samenwerking tussen Jan van Scorel en Maerten van Heemskerck. De bovenzijde van het paneel was oorspronkelijk boogvormig.

Het Centraal Museum kreeg dit werk in 1958 in beheer van Gemeente Utrecht, die het te goeder trouw had gekocht bij een gerenommeerd kunsthandelaar. Rond 2010 onderzocht het museum de herkomst. Daaruit bleek dat het schilderij in bezit was geweest van de Duits-Joodse Richard Semmel, die het in 1933 onvrijwillig liet veilen. De restitutiecommissie heeft na onderzoek bindend geoordeeld dat het museum niet gehouden is tot teruggave aan mogelijke erven. [tekst 2023]

Titel
Madonna met wilde rozen
Datering
ca. 1530
Objectsoort
schilderij
Objectnummer
12432 a

Jan van Scorel

Jan van Scorel is een van de meest invloedrijke schilders van zijn tijd. Na een pelgrimstocht naar Jeruzalem vestigt hij zich in 1522 in Rome. Daar benoemt de Utrechtse paus Adrianus VI hem tot conservator van de Vaticaanse kunstcollecties waarmee hij de beroemde Italiaanse kunstenaar Rafaël (1482-1520) opvolgt. In 1524 keert Jan van Scorel terug naar Utrecht waar hij de belangrijkste vertegenwoordiger wordt van de Italiaanse renaissance in de Noordelijke Nederlanden.​

Bekijk volledige profiel
Materiaal
paneel, eikenhout
Techniek
olieverf op paneel
Afmetingen
  • hoogte 52 cm
  • breedte 44 cm
  • hoogte (met lijst) 65.5 cm
  • breedte (met lijst) 58.5 cm
  • diepte (met lijst) 7 cm
Verwerving
aankoop met steun van de Vereniging Rembrandt (1958)
Verwervingscredit
Het Centraal Museum heeft dit werk in 1958 te goeder trouw bij een gerenommeerde kunsthandelaar gekocht. Rond 2010 deed het museum onderzoek naar de herkomst in het kader van het project “Museale Verwervingen" en daaruit bleek dat het schilderij tussen 1921 en 1958 verschillende keren van eigenaar veranderde. Ook de restitutiecommissie heeft onderzoek gedaan naar dit schilderij, wat niet heeft geleid tot een teruggave aan mogelijke erven.
Geassocieerde onderwerpen
(herkomst)
Trefwoord
historie, N.T., rust op de vlucht naar Egypte, Maria met kind
Opschriften en markeringen
niet gesigneerd, niet gedateerd:
Opmerkingen
  • Er zijn meerdere contemporaine kopieën en vrije varianten van Madonna met wilde rozen bekend. Als Jan van Scorel, Madonna met narcissen en stichters, 1527-1530. Paneel, 55,5 x 76,2 cm. Madrid, Thyssen-Bornemisza Museum, inv.nr. 368: Jan van Scorel (werkplaats), Madonna en kind, 1527-1530. Paneel, 44 x 37 cm. Berlijn, Staatliche Museen Preussischer Kulturbesitz, inv.nr. 644A; als Jan van Scorel (werkplaats), Drieluik van de familie Stoop (middenpaneel), ca. 1540. Paneel, 76 x 69,5 cm (middenpaneel), 76 x 27 cm (zijluiken). Dordrecht, particuliere collectie.
Rechten
Publiek domein
Documentatie
Maarten van Heemskerck 1498-1574, Ilja M. Veldman ; met een bijdr. van Mireille te Marvelde en Jessica Roeders, Waanders (Zwolle, 2024), 304 p.
De kleine kunstkijker : museumgids voor jong en oud, Deirdre Carasso, Catrien Schreuder, Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam, 2014), 192 p.
Het culturele netwerk van Jan van Scorel : schilder, kanunnik, ondernemer en kosmopoliet, Gaila Jehoel, Verloren (Hilversum, 2020), 499 p.
Een beeld van het gezin : functie en betekenis van het vroegmoderne gezinsportret in de Nederlanden, Victoria B. Greep, Uitgeverij Verloren (Hilversum, 1996), 104 p.
Catalogus tentoonstelling Rijksmuseum Amsterdam 1929 [?], (1929)
Kunst voor de beeldenstorm : Noordnederlandse kunst 1525-1580 [deel 2] : catalogus, red. J.P. Filedt Kok, W. Halsema-Kubes, W.Th. Kloek. met inl. door B. Dubbe ... [et al.], Staatsuitgeverij (Amsterdam, 1986) Rijksmuseum (Den Haag), 495 p.
De Noord-Nederlandsche Schilderkunst, deel 4, G.J. Hoogewerff, (Den Haag, 1941-1942)
Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2000), p. 592
Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
Jan van Scorel, Gemeente Schoorl ([Schoorl, 1986]), 32 p.
El trazo oculto : dibujos subyacentes en pinturas de los siglos XV y XVI, ed. a cargo de Gabriele Finaldi y Carmen Garrido ; con Laura Alba Carcelén ... [et al.], Museo Nacional del Prado (Madrid, 2006), 263 p.
Erasmus in beeld, Peter van der Coelen ; met bijdr. van Marjolijn Bol ... [et al.], Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam, 2008), 296 p.
Erasmus in beeld : [zaaltekstenboek], teksten Peter van der Coelen, Catrien Schreuder ; m.m.v Alexandra Gaba-van Dongen, Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam, 2008), [90] p.
Images of Erasmus : [exhibition texts], text Peter van der Coelen, Catrien Schreuder ; with assistence of Alexandra Gaba-van Dongen, Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam, 2008), [80] p.
Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2003), 592 p.
Verslag 2013 : Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog, Onderzoeksbureau Restitutiecommissie, Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog (Den Haag, 2014), 98 p.
De doop van Christus : Jan van Scorel in Haarlem, Ariane van Suchtelen, i.s.m. Jessica Roeders en Jorine Koenen, Frans Hals Museum (Haarlem, 2015), 44 p.
Jan van Scorel; onderzoek Faries en Van Asperen de Boer I, Centraal Museum, Centraal Museum (Utrecht, 1975), +/- 20 min.
Jan van Scorel; onderzoek Faries en Van Asperen de Boer II, Centraal Museum, Centraal Museum (Utrecht, 1975), +/- 20 min.
Jan van Scorel :onderzoek Faries en Van Asperen de Boer I, Centraal Museum, Centraal Museum (Utrecht, 1975), +/- 20 min.
Jan van Scorel : onderzoek Faries en Van Asperen de Boer II, Centraal Museum, Centraal Museum (Utrecht, 1975), +/- 20 min.
Jan Gossaert north of the rivers, J. Richard Judson, (Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek (NKJ), Aflevering: 38, 1987)
Scorel-paralellen, door G.J. Hoogewerff, (Oud Holland : nieuwe bijdragen voor de geschiedenis der Nederlandsche kunst, letterkunde, nijverheid, enz., Jaargang: 46, 1929), p. 197 - 214
Utrechtse meesters : de collectie oude kunst, Dorien Tamis, (Museumtijdschrift [Vitrine], Jaargang: 12, Aflevering: 7, november 1999), p. 44-49
Variëren op Van Scorels maagd met krullenkindje, A. Korteweg, (De Volkskrant, 2000-04-29)
Vreemde vogels : de lokroep van Rome, D. Rijser, (De Revisor : tweemaandelijks literair tijdschrift voor Nederland en Vlaanderen, Jaargang: 30, Aflevering: 1, 2003), p. 92-98
Mothering myths : an abc of art, birth and care, Laurie Cluitmans & Heske ten Cate (eds) ; with contr. by Rosemarie Buikema ...[et al.], Valiz (Amsterdam, 2025) Centraal Museum (Utrecht, 2025) Nest (The Hague, 2025), 312 p.