Xuly Bët, wat je uitspreekt als 'hoolie but',is Malinees voor 'hou je ogen open. Laminee Kouyate (Bamako Mali, 1962) is de man achter dit label. Na het afronden van zijn studie aan de kunstacademie in Dakar vertrekt hij naar Frankrijk om architectuur te studeren, maar hij kiest uiteindelijk voor het ontwerpen van kleding in plaats van gebouwen.
In 1989 zet hij Xuly Bët op en opent een winkel, de Funking Fashion Factory, in de voormalige röntgenafdeling van een oude Parijs ziekenhuis. Zijn ontwerpen worden gemaakt van tweedehands kleding die hij uit elkaar haalt en daarna op een totaal andere en voor hem type rende manier weer in elkaar zet. Tegenwoordig zijn er meer ideële bedrijven die zo te werk gaan, maar in 1989 was dit revolutionair. Kenmerkend voor zijn kleding zijn ook de zichtbare naden, de binnenstebuiten gekeerde stoffen, het gebruik van rood garen en het label dat aan de buitenzijde wordt geplaatst. Nadat hij eerst de hippe jon- geren van Parijs succesvol verovert, volgt al snel de rest van de wereld en momenteel heeft hij winkels over de hele wereld. Inmiddels is de vraag naar zijn kleding zo groot geworden dat het onhaalbaar is om ze allemaal uit tweedehands stoffen en materialen te maken. Maar een klein percentage van zijn collectie bestaat nog altijd uit bewerkte tweedehands kleding
Xuly Bët wordt als typisch Afrikaans gezien vanwege het toegepaste recycleprincipe. Zelf zegt hij in een interview in NRC Handelsblad uit 1996 Wat Afrikaans is aan Xuly Bet? lkzelf. Alles. Niets. Afrika wordt hier gezien als een donkere vlek op de kaart waar alleen maar slechte dingen vandaan komen. Maar Afrika is moving Afrikaanse jongeren staan open voor
de wereld, en ze hebben grote aspiraties.' Het Afrikaanse in zijn werk zit hem volgens Kouyate zelf dus niet zozeer in het recycleprincipe maar in de boodschap die hij, onder meer door het gebruik van Afrikaanse stoffen, uit- draagt: Afrika is up and coming.

JURK N/W 2004/2005 collectie Centraal Museum
Een van de kenmerken van Xuly Bēt is dat hij zo nu en dan heel groot Xuly Bēt's Funking Fashion' op zijn stoffen print. Deze jurk van een voile-achtige en doorzichtige kunststof is bedrukt met het bekende Xuly Bët-logo in goud.

[2025]

Twee enkele damesschoenen

Enkele damesschoen

Paar damesschoenen

Paar dameslaarzen

Enkele damespump

Jurk, a/w 2004/2005

Doosje van een goud- en zilversmid

Paar damespumps

Paar damesschoenen

Twee enkele damespumps

Paar damespumps

Maquette van deelplan 16/17, Lunetten