12/7/64 [begin onderstreping] Zondagmorgen. [einde onderstreping] Lieve Kee. Het is zoo moeilijk schrijven over alles, ook omdat ik niet meer weet, wat je al weet. Het nare bij dit plotselinge (en zoo is het meestal) is dat je in dat beslissende uur geen innig contact met elkaar had, juist in dat ogenblik. Verder herinner je je weinig details en ga je aan jezelf twijfelen hoe je kort te voor geweest bent. Dit is allemaal moeilijk en jammer, maar misschien is het een onbewust je van het eigenlijke afhouden en ik wil zoo graag het eigenlijke, het wel en niet weg zijn doorleven. Je kunt er moeilijk over spreken dan wordt alles in eens anders dan je het voelt, ’n andere belichting geloof ik. Maar Riet [begin onderstreping] is [einde onderstreping] hier in huis. Ik heb gezegd bij zijn graf: je hele wezen blijft bij ons in de herinnering en door je werk, en je hebt veel menschen de levensvreugde mogelijk gemaakt. Maar dat eerste (en ook het tweede) is waar – alleen het levende, het groeiende van hem is er niet meer en die levensvreugde moet ik vasthouden en [begin onderstreping] kan [einde onderstreping] ik vasthouden en [begin onderstreping] moet [einde onderstreping] getoond worden, ook zonder forceren natuurlijk. Ik heb prachtige brieven gekregen van eenvoudige menschen ook. Iedereen heeft het gevoel een vriend verloren te hebben, armer geworden te zijn. Hij kan ook om zijn karakter niet gemist worden zonder een enorme verarming. Hij was voor veel menschen nodig, alleen maar door er te zijn. Nu weet je wel zoo ongeveer hoe ik er aan toe ben. Ik kom er bovenuit, zonder hem los te laten. Jullie liefde en hartelijkheid hielpen me enorm. Kunst in Utrecht nu tijdelijk met Jac Romeijn van Buma [of Bruna?] wil hem nat herdenken in “Kunst in Utrecht” en ik heb voorgesteld uit verschillende brieven ’n stukje aan te halen ook v Florence de woorden “he never sought to impress you, only to make you comfortable and relaxed”. Het komrt [begin onderstreping] zonder [einde onderstreping] naam en ik heb heb maar op eigen verantwoording zoo gedaan. Waar mogelijk heb ik het eerst gevraagd. Ik heb ons er buiten gehouden omdat ik niet wist of het met naam zou gebeuren. en ik wil op het ogenblik de kinderen R respecteren en mij en ons niet op de voorgrond dringen. Ik heb het gevoel dat er wel iets heeft gewrongen, misschien nog wringt. Ik hoor niets van ze, alleen Egbert die doet alsof hij de vertrouwensman is van de anderen uiteindelijk, en of hij erg mijn positie voelt en begrijpt. Eerst deden ze dat allemaal, maar er moet wel wat zitten en de een na de ander zwijgt. Deze reden kan zijn dat broer-zus mij direct in de arm genomen hebben en dat zij, vooral Egbert, dat hadden willen doen, maar dan schuift hij jullie opzij en dat wil ik niet. Hij bood aan de advertentie zoo te plaatsen, kreeg je er een? [begin onderstreping] Mijn naam voorop, ik [einde onderstreping] mocht beslissen waar R begrafen zou worden en zoo, maar misschien heb ik te rigoureus gebruik gemaakt van deze houding en tegenover hen R teveel als van mij alleen blijven zien, al zei ik nat “we moeten alles in overleg blijven doen. Dit luwt wel weer. Ze hadden [doorgestreept] maar aan Egbert [einde doorstreping] waarschijnlijk dingen anders gewild door sommige v de kinderen zooals Tutti, Jan. Ik weet het ook niet, maar toen Egbert door de telefoon zei: “Ze hebben allemaal erg met je te doen en als je wilt kun je er kinder bij krijgen heb ik dat niet rondborstig geaccepteerd en dat zal ook wel hinderen! Voor zooiets ben ik een beetje huiverig op zoo’n moment. Ik neem dit te zwaar, maar de jaren zullen alles wel uitwijzen. Na het sterven van R’s vrouw deed Bep eerst ook vreemd, trok [begin onderstreping] heel [einde onderstreping] erg bij. Het is ’n ander soort van reageren in sommige opzichten. Misschien heeft zelfs de familieband directer en duidelijker en helderder gesproken dan mijn [begin onderstreping] gevoel [einde onderstreping] en lag dat van hun dichter bij R. Bijvoorbeeld de keus v de begraafplaats. Nu houd ik er over op, want uiteindelijk is het toch allemaal onbelangrijk en voor R was een graf of kerkhof ’n plek waar hij nooit heen zou gaan als ’t te vermijden was, betekende niet veel voor hem dacht ik.