Ga direct naar hoofdinhoud

Scheepsglobe

Scheepsglobe

Scheepsglobe

Deze scheepsglobe lag op de zolder van de sacristie in de Domkerk. Op de wereldbol is de achtmaandse reis in 1731 ingetekend van het VOC-schip Berkenroode van Batavia (nu Jakarta) naar de rede van Texel, waar de handels- en oorlogsschepen voor anker lagen. Nederlandse kooplieden in de Verenigde Oost-Indische Compagnie vestigden met grof geweld, slavernij en slavenhandel, handelsposten en plantages in ‘de Oost’.

De globe is in 2023 gedigitaliseerd. Op

 https://sketchfab.com/3d-models/globe-model-centraal-museum-2dffe4b1188b4e819bc5a2053bbe8492 is de globe in 3d te zien en op https://highres.factumfoundation.xyz/Centraal_Museum/Scheepsglobe_Utrecht_Globe_Photogrammetry_Selene/shared/viewer.html is de scan te zien [tekst 2023]

Maker
Anoniem
Titel
Scheepsglobe
Datering
1731 (voor)
Objectsoort
globe, scheepsglobe
Objectnummer
58
Materiaal
hout, papier
Techniek
inkt op papier op hout
Afmetingen
  • diameter 76 cm
Verwerving
schenking (1961)
Verwervingscredit
was bruikleen voor 1878
Opschriften en markeringen
opschrift op globe, bij Batavia: Den maaker en Schrijver deses sijn van Batavie vertrokken naar Amsterdam met Het Schip Berkenrooden den 18 October en waaren .... In het Iaar 1731.
Opmerkingen
  • Op de globe is de reis van het schip 'Berkenroode' van Batavia om Kaap de Goede Hoop naar Amsterdam in 1731 aangegeven, met aantekeningen van de dagelijks afgelegde afstand. De globe is gevonden op de zolder van de sacristie van de Domkerk. In de catalogus nr. 78 van de boekhandelaar Beijers te Utrecht (1882) kwam onder nr. 1166 een handschrift voor van J. van Royen, getiteld: "De onstandvastigheydt des teyds betoogt en in digtmaat te saamegestelt. By wyse van een afscheydsreeden voor syn vertrek als adsistent, met het schip Oud Berken Roede, capt. J. van Thiel, na Batavia in Oost-Indien van Uytrecht vertrokken den 11 December 1746 van Amsterdam 22 dito. Uyt Texel in Zee de 7 Jan. 1747."
Rechten
Publiek domein
Documentatie
De ‘Scheepsglobe’ (vóór 1731) uit de Collectie van het Centraal Museum Utrecht: Een Verkennend Onderzoek [scriptie], Romée van Oostenbrugge, eigen uitgave (2024), 45 p.
Catalogus van het Historisch Museum der stad, supplement
Catalogus van het Museum van Oudheden [1878], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1878) (1878), XV, 237 p.
Catalogus van het Museum van Oudheden [1904], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1904) (1904)