Ga direct naar hoofdinhoud

Portret van Albert Pighius (1490-1542)

Portret van Albert Pighius (1490-1542)

Portret van Albert Pighius (1490-1542)

De denker Albert Pigge – geleerdennaam Albertus Pighius – is kamerheer van de paus in Rome. In 1535 wordt hij hoofd van de Utrechtse Janskerk. Als extreem-katholiek bindt Pighius de strijd aan met de protestanten, die de misstanden in ‘zijn’ Kerk aan de kaak stellen. Hij is een fel vijand van hun leider Maarten Luther, meldt de tekst bij zijn hoofd. Het portret eert Pighius als wijs verdediger van het katholicisme tegen deze onruststokers. [tekst 2025]

Albert Pighius was een Utrechtse rooms-katholieke theoloog, wiskundige en astronoom. Tijdens paus Adrianus VI werd hij naar Rome geroepen, waar hij ook nog verbleef tijdens het bewind van paus Clemens VII en Paulus III. Hij werd herhaaldelijk ingezet om kerkelijke en politieke boodschappen over te brengen. Hij was zijn hele leven een fervent pleitbezorger van het katholieke geloof en erg gekant tegen Calvijn en de reformatie. Ook was hij tegen de machtsoverdracht van de Utrechtse bisschop aan keizer Karel V in 1528, waarbij de paus niet gekend was.
Maker
Anoniem
Titel
Portret van Albert Pighius (1490-1542)
Datering
ca. 1550
Objectsoort
schilderij
Objectnummer
35820
Materiaal
paneel, olieverf
Techniek
olieverf op paneel
Afmetingen
  • hoogte 22.6 cm
  • breedte 22.1 cm
  • hoogte (met lijst) 31.7 cm
  • breedte (met lijst) 31.2 cm
  • diepte (met lijst) 4 cm
Verwerving
aankoop met steun van Stichting Van Vlissingen Art Foundation (2023)
Geassocieerde periodes
Bisschoppelijk Utrecht 695-1528
Geassocieerde onderwerpen
kapittels (Utrecht) (religie)
Trefwoord
portret, mansportret, Pighius, Albert
Opschriften en markeringen
opschrift bovenste deel (geschilderd): Elogium M. Alb. Pighij Campensis // Qui extrema Bathauum profectus [ora] // Non bello ore; animo fed [omniumq] // Praeclarus Studio scientiarum // Pro Repub., et optima Quiritum // Sede, acer stetit hostis in Lutherum (links en rechts van het hoofd), niet gesigneerd, niet gedateerd:
Opmerkingen
  • Albert Pighius (Kampen 1490 - Utrecht 1542) was theoloog, thesaurier van de Dom en proost van Sint-Jan. Hij was deel van het gevolg van Adrianus VI en kwam daardoor naar Rome, waar hij na het overlijden van Adrianus bleef en zo ook werkte voor paus Clemens VII en Paulus III. Pighius was een fervent bestrijder van de reformatie en was ook fel gekant tegen de machtsoverdracht van bisschop Hendrik van Beieren aan keizer Karel V in 1528, waarvan de paus niet om toestemming was gevraagd. Mede door zijn toedoen zou paus Clemens VII een breve aan Karel hebben gestuurd waarin hij de overdracht zeer betreurde. Pighius was dus een Utrechter die op het politieke wereldtoneel van de vroege zestiende eeuw een vrij belangrijke rol speelde. Hij is begraven in de Janskerk in Utrecht, waar ook zijn zerk nog is te vinden voor de kapittelzaal.
Rechten
Collectie Centraal Museum Utrecht / foto Adriaan van Dam
Documentatie
Albert Pighius en zijn strijd met Calvijn over het liberum arbitrium, Gerard Melles, (Kampen, 1973)