Object

De kruisiging met Maria, Johannes en leden van de familie van Adriaen Willemsz. Ploos

Maker: kopie Hendrick ter Brugghen
Titel: De kruisiging met Maria, Johannes en leden van de familie van Adriaen Willemsz. Ploos
Datering: 1624 (?)
Objectsoort: schilderij
Objectnummer: 26034
Collectie: beeldende kunst, schilderkunst, schilderkunst tot 1850, stadsgeschiedenis

Hendrick ter Brugghen

Hendrick ter Brugghen is in 1607, na zijn opleiding bij Abraham Bloemaert (1566-1651), de eerste Utrechtse caravaggist die naar Rome reist. Hij schildert voornamelijk grote, religieuze historiestukken en uitbundige halffiguren. Zijn vroegste schilderij dateert uit 1616, twee jaar na zijn terugkeer uit Rome. Datzelfde jaar schrijft hij zich in bij het Sint-Lucasgilde in Utrecht. Hoewel zijn werk sterk geïnspireerd is op dat van de Italiaanse Caravaggio (1566-1651), is zijn stijl zeer eigenzinnig en herkenbaar.

Bekijk volledige profiel

Materiaal: doek
Techniek: olieverf op doek
Afmetingen: hoogte 106.2 cm
breedte 80.5 cm
hoogte (met lijst) 115 cm
breedte (met lijst) 89.3 cm
Verwerving: aankoop (1987)
Geassocieerde periodes: Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
Geassocieerde onderwerpen: Loosdrecht (provincie Utrecht)
Trefwoord: historie, bijbel, N.T., portret, kruisiging, Ploos, Adriaen Willemsz.
Opschriften en markeringen: opschrift op banderol boven kruis (met verf): I.N.R.I., opschrift op banderol onderaan (met verf): INT IAR ONS HEEREN .M.V.c EN .XL. OP ST MARIE MAGDALENE[N] AVONT STARF ADRI // AEN WILLEMSZ. PLOIS. INT. IAER ONS HEEREN .M.Vc. EN [DE] XXXIX. OP IAERS AVONT STARF // GERRIT ADRIAENSZ. SYN ZOON. INT IAER ONS HEEREN .M.Vc EN [DE] XV. DEN XIV. DACH OCTO[BRIS] // STARF, NELLE ADRIAEN WILLEMSZ. HVYSVROW. GODT HEB DE SIELEN. AMEN. [AE in ADRIAENSZ. eeneen], familiewapen l.o.: familiewapen Van Amstel van Mijnden, familiewapen r.o.: familiewapen (Van Woerden) van Vliet
Opmerkingen: De kruisiging, Maria en Johannes zijn gekopieerd naar een origineel van Hendrick ter Brugghen, De kruisiging met Maria en Johannes. Gemonogrammeerd en gedateerd htb 162[.]. Doek, 154,9 x 102,2 cm. New York, The Metropolitan Museum of Art, inv.nr. 56.228. De stichters zijn overgenomen van een memorietafel met een kruisiging uit ca. 1540, die in de kerk in Loosdrecht bij het familiegraf heeft gehangen. Deze memorietafel wordt beschreven in een oorkonde van 07-08-1630 door Van Winssen, Van Buchell en Van Steenre. Zie Ploos van Amstel 1990, bijlage x, kol. 276, afb. 22. Afgebeeld zijn Adriaen Willemsz. Ploos, zijn echtgenote Nelle van Vliet, hun zoon Gerrit en hun drie dochters Anna, Alith en Wilhelmina. Het schilderij is mogelijk besteld door Adriaen Ploos (1585-1639) die vanaf de jaren twintig probeerde zijn bloedverwantschap met de familie Van Amstel van Mijnden te bewijzen. In 1634 werd de afstamming erkend en vanaf dat moment voegt hij Van Amstel aan zijn naam toe. Uit een notitie d.d. 19-02-1624 van Aernout van Buchell blijkt dat hij bij Adriaen Ploos een `copie van een memorietafel die aldaer in de kerck hadde gehangen' heeft gezien. Als deze verklaring inderdaad betrekking heeft op dit schilderij, moet dit voor 1624 worden gedateerd. Zie Ploos van Amstel 1990, bijlage xix, kol. 283 en kol. 240-244.Contemporaine lijst.Tot 1999 (publicatie van de coll. cat. Schilderkunst tot 1850) was de toeschrijving: navolger van Hendrick ter Brugghen en de datering: tweede helft 17de eeuw.
Duurzame URL: https://hdl.handle.net/21.12130/collect.AE2B4A7E-B272-4871-8182-2E5910E6717A
Rechten: Publiek domein

Documentatie: Hendrick Terbrugghen, by Benedict Nicolson. B. Nicolson, Lund Humphries (London, 1958), 138 p., [112] p.pl.
: De schilderijen van Museum Catharijneconvent, J. Dijkstra ... [et al.], Museum Catharijneconvent (Utrecht, 2002) Waanders (Zwolle), 576 p.
: Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 1-290], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
: The paintings of Hendrick ter Brugghen 1588-1629 : catalogue raisonné, Leonard J. Slatkes and Wayne Franits, Benjamins (Amsterdam, 2007) (Philadelphia), 471 p.
: Stichting Victor : restauratie en natuurwetenschappelijk onderzoek in het Centraal Museum, Liesbeth M. Helmus ; met bijdr. van Eric Domela Nieuwenhuis, Thea van Fulpen-de Langen, Alice Taatgen, Centraal Museum (Utrecht, 2007), 96 p.
: The religious paintings of Hendrick ter Brugghen : reinventing Christian painting after the Reformation in Utrecht, Natasha T. Seaman, Ashgate (Franham, 2012) (Burlington, VT), XIV, 179 p.
: Branden of betalen : Kasteel Amerongen en Slot Zuylen in het rampjaar, Renger de Bruin, Lodewijk Gerretsen, Willem te Slaa, WBOOKS (Zwolle, 2022) Kasteel Amerongen (Amerongen, 2022) Slot Zuylen (Oud Zuilen, 2022), 64 p.
: Adel en ridderschap in Utrecht, Renger E. de Bruin, WBOOKS (Zwolle, 2023), 544 p.
: Laying claims to nobility in the Dutch Republic: epitaphs, true and false, Marten Jan Bok, (Simiolus : kunsthistorisch tijdschrift, Aflevering: 2/3; 24, 1996), p. 209-226
: Over Hendrick ter Brugghen's "Kruisigingen" en de aanspraak van Adriaen Ploos op een adellijke afkomst, Robert Schillemans, (De zeventiende eeuw : cultuur in de Nederlanden in interdisciplinair perspectief : tijdschrift van de Werkgroep Zeventiende Eeuw, Aflevering: 2; 9, 1993)