Object
De afdanking van de Waardgelders door prins Maurits op de Neude te Utrecht in 1618
- Titel
- De afdanking van de Waardgelders door prins Maurits op de Neude te Utrecht in 1618
- Datering
- 1629
- Objectsoort
- schilderij
- Objectnummer
- 2520
- Materiaal
- doek
- Techniek
- olieverf op doek
- Afmetingen
- hoogte 103.3 cm
- breedte 142.6 cm
- hoogte (met lijst) 131 cm
- breedte (met lijst) 171.7 cm
- Verwerving
- schenking (vóór 1828)
- Geassocieerde periodes
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Geassocieerde onderwerpen
- politieke gebeurtenissen (Utrecht) (bestuur)
- Trefwoord
- topografie, Utrecht, Neude, Utrecht (stad)
- Opschriften en markeringen
- signatuur en datering r.o., op uithangbord (met verf): Jc Drooch Sloot fec. // 1629 [Jc ineen]
- Opmerkingen
- Waardgelders waren huursoldaten die tijdens het Twaalfjarig Bestand door steden, waaronder Utrecht, buiten de Staten-Generaal om, in dienst werden genomen. Ze stonden rechtstreeks onder het gezag van de regenten en niet onder dat van prins Maurits, waardoor diens gezag als kapitein-generaal van het leger van de Republiek werd ondermijnd. Maurits herstelde zijn gezag door op 30 juli 1618 met zijn troepen Utrecht binnen te trekken en op 31 juli de waardgelders op de Neude af te danken. Op het schilderij is het moment weergegeven waarop de waardgelders hun wapens neerleggen. Tegenover hen is het Utrechtse garnizoen opgesteld. Op de voorgrond prins Maurits, vergezeld van zijn broer Frederik Hendrik en de afgevaardigden van de Staten-Generaal. Er bestaan meerdere versies van het schilderij. De vroegste voorstelling dateert uit 1618 en is van de hand van J.C. Droochsloot, Het afdanken van de Waardgelders door prins Maurits van Nassau te Utrecht 31 juli 1618, 1618. Doek, 95 x 140 cm. Brussel, Museum voor Schone Kunsten, inv.nr. 2551. Zie De Meyere 1988(e), p. 135. Zie ook inv. nr. 2498.
- Rechten
- Publiek domein
- Documentatie
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 1-1403], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928)
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1878], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1878) (1878), XV, 237 p.
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1904], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1904) (1904)
- Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 1-290], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- Schilders in Utrecht 1600-1700, Paul Huys Janssen, Matrijs (Utrecht, 1990), 108 p.
- Utrecht op schilderijen : zes eeuwen topografische voorstellingen van de stad Utrecht, Jos de Meyere, Kwadraat (Utrecht, 1988), 331 p.
- Vaderlandse Historie deel X, Wagenaar
- Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1838], [s.n.] (Utrecht, [c.1838]), 20 p.
- Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1846], [s.n.] (Utrecht, [c.1846]), 28 p.
- Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, teekeningen en schilderijen, meestal tot de Stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [c.1847], [s.n.] (Utrecht, [c.1847]), 31 p.
- Utrecht, Caravaggio en Europa, Bernd Ebert en Liesbeth M. Helmus, Bayerische Staatsgemäldesammlungen (München, 2018) Hirmer Verlag GmbH (München, 2018), 304 p.
- Utrecht, Caravaggio und Europa, Bernd Ebert en Liesbeth M. Helmus, Bayerische Staatsgemäldesammlungen (München, 2018) Hirmer Verlag GmbH (München, 2018), 304 p.
- Joost Cornelisz. Droochsloot en zijn werken voor het Sint-Barbara- en Laurentiusgasthuis te Utrecht, R. van Luttervelt, (Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek (NKJ), 1947), p. 113 - 136
- De afdanking van waardgelders te Utrecht in 1618, Jos Hilkhuijsen, (Armamentaria 2003-2004, Aflevering: 38, 2003-2004), p. 310-331
- Stedelijk archief der stad Utrecht, door H.M.A.J. van Asch van Wyck, (Kronijk van het Historisch Gezelschap te Utrecht, Aflevering: 4, 1848), pp. 172-179
