Ga direct naar hoofdinhoud

Gueridon

Anoniemca. 1670 - ca. 1680
Gueridon

Gueridon

Volgens de eerste catalogus van het museum uit 1838 werd dit tafeltje gebruikt in het Utrechtse stadhuis tijdens de vredesonderhandelingen die op 11 april 1713 tot de Vrede van Utrecht leidden. Hierop zouden de geloofsbrieven in ontvangst zijn genomen. Zeker is dat niet. We weten wel dat stadssecretaris Everard Harskamp, die het vredescongres moest organiseren, stad en land afzocht naar ronde tafels. Dit tafeltje behoorde in de 18de eeuw tot de stadhuisinventaris. Het is oud genoeg om bij de vredesonderhandelingen gediend te kunnen hebben.
Al sinds de oprichting van het museum in 1838 bevindt zich in de collectie een tafeltje dat volgens de allereerste catalogus gebruikt zou zijn bij de vredesonderhandelingen die in de jaren 1712-1713 in het Utrechtse stadhuis plaatsvonden. Die onderhandelingen leidden op 11 april 1713 tot het ondertekenen van de Vrede van Utrecht, een gebeurtenis die de stad internationale bekendheid verschafte. Deze vrede maakte een einde aan de Spaanse Successieoorlog. Omdat hierdoor ook een einde kwam aan de langdurige periode van de godsdienstoorlogen in Europa en er grote gevolgen waren voor de overzeese gebieden (Canada, Zuid-Amerika) is deze vrede van wereldhistorische betekenis.

Volgens de catalogus uit 1838 zou het tafeltje gebruikt zijn om de geloofsbrieven van de onderhandelaars uit de verschillende Europese landen die naar Utrecht kwamen in ontvangst te nemen. Zeker is dat niet. We weten wel dat stadssecretaris Everard Harskamp, die het vredescongres organiseerde, stad en land afzocht naar ronde tafels om bij de besprekingen te gebruiken. Een ronde tafel bevorderde de gelijkwaardigheid en het respect tussen de gesprekspartners. Vanwege het merk ‘SE’ (Stads Eigendom) en het stadswapen weten we ook dat het tafeltje in de achttiende eeuw in het stadhuis aanwezig was. Het meubelstuk is bij de oprichting van het museum in de collectie gekomen als onderdeel van de stadhuisboedel.

Wat de datering betreft kan het tafeltje inderdaad gebruikt zijn bij de vredesonderhandelingen van 1712-1713. Het notenhouten meubel  wordt gedateerd op 1670-1680. Het is een zogeheten gueridon met een ovaalvormig blad op een rijk versierde voet. De maker was vermoedelijk van Utrechtse origine.
Maker
Anoniem
Titel
Gueridon
Datering
ca. 1670 - ca. 1680
Objectsoort
meubilair, tafel
Objectnummer
1017
Materiaal
notenhout
Techniek
notenhout
Afmetingen
  • hoogte 89 cm
  • breedte 73 cm
  • diepte 59 cm
Verwerving
overdracht (1838)
Fysieke beschrijving
De voet is gebeeldhouwd uit een blok notenhout waarop losse blokken zijn gelijmd voor de uiteinden van de poten en dat van binnen is uitgehold.
Opschriften en markeringen
merk op onderzijde van het blad: SE (Stads Eigendom) en het wapen van Utrecht
Opmerkingen
  • Volgens de overlevering zijn op dit tafeltje in 1712-1713 de geloofsbrieven van de gezanten bij de vredesonderhandelingen te Utrecht in ontvangst genomen.
Rechten
Publiek domein
Documentatie
Algemene Geschiedenis der Nederlanden, dl. 9, (Haarlem, 1980)
Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 1-1403], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928)
Catalogus van het Museum van Oudheden [1878], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1878) (1878), XV, 237 p.
Catalogus van het Museum van Oudheden [1904], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1904) (1904)
Holländische Möbel und Raumkunst von 1650-1780, hrsg. von C.H. de Jonge. eingeleitet von W. Vogelsang. C.H. de Jonge en W. Vogelsang, Martinus Nijhoff (Den Haag, 1922), XXII, 241 p.
Nederlands Oudheden, D. van der Kellen jr.
Neerlands Oudheden, D. van der Kellen, (1861)
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1838], [s.n.] (Utrecht, [c.1838]), 20 p.
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1846], [s.n.] (Utrecht, [c.1846]), 28 p.
Meubelen tot 1900 : De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht, Reinier Baarsen, Dirk Jan Biemond, Paul van Duin, Anne-Sophie van Leeuwen; red. Willemijn Fock en Ida van Zijl, Centraal Museum (Utrecht, 2005), 324 p.
Utrechtse Geschiedenis, Renger de Bruin, Maarten Brinkman, m.m.v. Janna Pot, Centraal Museum (Utrecht, 2007), 328 p.
Groet Molletje van mij : Alexander Mollinger (1836-1867), een Utrechtse schilder op de drempel van de Haagse School, Rudo den Hartog ; onder red van Inemie Gerards, Optima (Vianen, 2008), 215 p.
Stukken uit de krant : verhalen over 2000 jaar Utrecht, samenst. en tekst Renger de Bruin en Maarten Brinkman, Centraal Museum (Utrecht, 2009]), 16 p.
Centraal Museum Utrecht [topstukken; 2020], Voorw. Bart Rutten, Marco Grob, Jacqueline Rutten (prod.), Hans Schopping, Sheila Stafleu, Lotte Bont, Thomas de Bruin (red.), Centraal Museum (Utrecht, 2020), 208 p.
De Vrede van Utrecht, 11 april 1713, Dr. W.A.F. Bannier, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, 1934)
Het oude Utrechtse stadhuis, S. Muller Fzn., (Het Huis Oud en Nieuw, Jaargang: 1907, Aflevering: 7/8, 1907), pp. 197-239 (met onderbreking)
Ornament en Meubelen in de tweede helft der XVIIe eeuw, Jonkvr. C.H. de Jonge, (Oude Kunst : een maandschrift voor verzamelaars en kunstzinnigen, Aflevering: 1, 1915-1916), p. 3-7
Auriculaire, J.R. ter Molen, (L' art decoratif en Europa : dl. 2, classique et baroque), p. 26 - 94
De vrede van Utrecht : keerpunt in de godsdienstoorlogen, Renger de Bruin, (Geschiedenis Magazine, Jaargang: 42, Aflevering: 7, oktober 2007), p. 14 - 19